Една фотографија направена од роверот Curiosity на НАСА повторно предизвика големо внимание на социјалните мрежи, откако набљудувачи забележаа необичен темен објект во далечината кој, барем на прв поглед, потсетува на медуза, механичка конструкција или објект со три „нозе“.
Фотографијата не е нова – направена е уште во август 2023 година – но повторно почна масовно да се споделува, предизвикувајќи нов бран шпекулации за тоа што точно се гледа на површината на Марс.
Сепак, важно е да се нагласи дека снимката сама по себе не претставува доказ за постоење вонземски живот. НАСА во своите официјални истражувања зборува за потрага по траги од некогашни услови погодни за живот и потенцијални биосигнатури, а не за откривање интелигентни суштества на Марс.
Мистериозен детал на работ од фотографијата
Снимката била направена на 20 август 2023 година околу 18:27 часот по американско источно време од роверот Curiosity, кој од 2012 година го истражува огромниот кратер Гејл.
На фотографијата се гледа типичен марсовски пејзаж – прашлива површина, карпести возвишенија и планини во далечината.
Но вниманието на дел од набљудувачите го привлекол мал темен објект во левиот дел од кадарот.
Поради големата оддалеченост и нејасните контури, фигурата изгледа како црно тело поставено над две тенки структури што потсетуваат на нозе.
Токму ваквиот изглед ги поттикна шпекулациите дека можеби не станува збор за обична карпа.
Дополнително внимание предизвикаа тврдењата што кружат на социјалните мрежи дека фотографии од истата област, направени помалку од една минута претходно, наводно не го прикажуваат истиот објект.
Според истите објави, фотографијата со необичната фигура била и последната снимка што НАСА ја објавила од тој ден.
Следната фотографија направена од Curiosity била снимена речиси два часа подоцна, но камерата веќе била насочена во друг правец.
Поради тоа нема дополнителна фотографија од истиот агол која би можела да покаже дали објектот се поместил, останал на истото место или едноставно исчезнал.
Една од можните причини би можела да биде и таканаречен фотографски или дигитален артефакт – несакана појава која може да настане при снимањето, обработката или преносот на податоците.
Социјалните мрежи повторно зборуваат за „НЛО на Марс“
Фотографијата повторно ја објави корисничката на X, Кари Сивертзен, која редовно анализира јавно достапни фотографии од НАСА и споделува детали што ѝ изгледаат необично.
„Понекогаш забележувам работи што ми го привлекуваат вниманието и ги споделувам овде. Верувам дека постои живот на други планети, а бидејќи НАСА пронајде можни траги од живот на Марс, тоа е совршено место за пребарување“, напишала таа.
Објавата брзо предизвикала голем број реакции.
Еден корисник фотографијата ја опишал како „една од најдобрите фотографии на НЛО на Марс“ што ги видел.
За снимката се огласил и независниот истражувач на Марс, Жан Вард.
Тој напишал дека на фотографијата се гледа НЛО или UAP во облик на медуза, додавајќи дека му изгледа како објект кој „комуницира со површината“.
Вард исто така навел дека формата го потсетува на објект со три краци.
Други корисници отидоа уште подалеку, споредувајќи ја силуетата со огромните вонземски машини од научнофантастичниот филм „Војна на световите“.
Скептиците: Најверојатно се работи за пиксели или визуелен артефакт
Не сите што ја анализираа фотографијата веруваат дека станува збор за нешто необјасниво.
Дел од скептиците сметаат дека темната фигура може да биде резултат на оштетени или неправилно прикажани пиксели на фотографијата од Curiosity.
Се појави и теорија дека можеби станува збор за човечко летало – конкретно за хеликоптерот Ingenuity на НАСА.
Но таквата можност не се совпаѓа со локациите на двете мисии.
Ingenuity беше дел од мисијата на роверот Perseverance во кратерот Језеро, додека Curiosity го истражува кратерот Гејл.
Според податоците наведени во текстот, двата ровера се оддалечени околу 2.300 милји, односно приближно 3.700 километри.
Поради тоа, објектот на фотографијата не би можел да биде Ingenuity.
Curiosity веќе 14 години го истражува Марс
Роверот Curiosity слета на Марс во 2012 година и оттогаш систематски го проучува кратерот Гејл.
НАСА наведува дека кратерот е со огромни размери, а од неговиот централен дел се издигнува планината Mount Sharp, висока околу 5,5 километри над дното на кратерот.
Локацијата била избрана поради геолошките докази дека во далечното минато на Марс постоела вода и услови кои потенцијално можеле да поддржуваат живот.
Curiosity располага со низа научни инструменти со кои ги анализира карпите, слоевите на почвата, глинените наслаги, органските соединенија и климатската историја на Црвената планета.
Главната научна цел не е потрага по „Марсовци“, туку утврдување дали во минатото на планетата постоеле средини погодни за микробен живот.
Токму затоа секоја необична појава на фотографиите што Curiosity ги испраќа на Земјата предизвикува огромен интерес.
Еден корисник за мистериозната силуета напишал дека изгледа како кула или структура со нешто што потсетува на купола на врвот, па дури и шпекулирал дека би можело да станува збор за остаток од древна цивилизација.
Друг бил многу поскептичен и напишал дека фигурата повеќе го потсетува на страшило.
Вистинско научно откритие од 2025 година дополнително го разгоре интересот
Интересот за ваквите фотографии е уште поголем поради реалните научни откритија поврзани со потрагата по древен живот на Марс.
Според наведениот текст, НАСА во септември 2025 година објавила дека примерок собран од роверот Perseverance содржи потенцијални биосигнатури.
Примерокот наречен „Sapphire Canyon“ бил земен од карпата „Cheyava Falls“ во древна речна област во кратерот Језеро.
НАСА нагласила дека станува збор за потенцијални биосигнатури – односно хемиски или минерални траги што би можеле да имаат биолошко потекло.
Тоа, меѓутоа, не претставува конечен доказ дека на Марс некогаш постоел живот.
За таков заклучок би биле потребни дополнителни анализи и истражувања.
Зошто луѓето постојано гледаат „лица“, „врати“ и „суштества“ на Марс?
Необичната фигура од фотографијата на Curiosity е само еден од многуте случаи во кои луѓето во марсовскиот пејзаж препознаваат познати облици.
На фотографиите од Curiosity и Perseverance досега биле „забележувани“ врати, статуи, човечки фигури, животни и различни конструкции.
За ваквата појава постои познато психолошко објаснување – пареидолија.
Тоа е тенденцијата на човечкиот мозок да препознава познати форми и обрасци во случајни или нејасни структури.
Истиот феномен е причината поради која гледаме лица во облаците, животни во карпи или човечки фигури во сенки.
Марсовската површина е обликувана од ветер, ерозија и други природни процеси кои создаваат необични карпести формации, вдлабнатини и сенки.
Кога таквите структури се фотографирани од специфичен агол и под одредено осветлување, лесно можат да потсетуваат на предмети или живи суштества.
„Лицето на Марс“ е најпознатиот пример
Најпознат пример за ваква заблуда е таканареченото „Лице на Марс“.
Во 1976 година орбитерот Viking 1 на НАСА фотографирал геолошка формација во регионот Сидонија која, поради комбинација од светлина и сенка, изгледала како огромно човечко лице.
Фотографијата со децении била основа за теории дека на Марс можеби постоела развиена цивилизација.
Но подоцнежните фотографии со значително повисока резолуција покажале дека станува збор за природна геолошка формација.
Изгледот на лице бил резултат на аголот на фотографирање, светлината, сенките и природната форма на релјефот.
НАСА дополнително објаснила дека оригиналната фотографија од Viking содржела и делови со недостасувачки податоци, односно грешки во преносот, што уште повеќе придонело за мистериозниот изглед.
Мистеријата засега останува без конечен одговор
Во случајот со фотографијата од август 2023 година нема доказ дека темната фигура е живо суштество, вонземско летало или вештачки изградена структура.
Во исто време, бидејќи нема дополнителни снимки од истиот агол направени непосредно потоа, не може со целосна сигурност да се утврди што точно се гледа.
Можно е да станува збор за природна формација, проблем со пикселите, визуелен артефакт или друг ефект од снимањето.
Фактот дека нема фотографија која покажува движење на објектот остава простор за различни толкувања, но не претставува научен доказ за ниту една од сензационалните теории.
Curiosity и Perseverance, пак, продолжуваат со својата вистинска научна мисија – да ја истражат геолошката и климатската историја на Марс и да помогнат во одговорот на едно од најголемите прашања во науката: дали Црвената планета некогаш имала услови за живот.
Истовремено, Соединетите Американски Држави продолжуваат да развиваат планови за идни човечки мисии кон Марс.
Според текстот, американските буџетски планови за фискалната 2026 година предвидуваат дополнителни инвестиции во програми насочени кон истражувањето на Марс и долгорочната цел еден ден луѓе да стигнат до Црвената планета.
До тогаш, секоја необична форма на фотографиите од Марс веројатно ќе продолжи да предизвикува шпекулации.
Но разликата меѓу интересна силуета на фотографија и вистински научен доказ за вонземски живот и понатаму е огромна.
