Кога ќе се скрши оревот, најчесто се зачувува само јатката, додека тенките темнокафеави прегради што се наоѓаат во внатрешноста завршуваат во отпад. Сепак, овие делови од оревот со генерации се користеле во народната медицина за подготовка на чаеви и тинктури.
Еден од старите домашни рецепти е напитокот од прегради од орев, кој традиционално се употребувал како дополнување на исхраната и за општа виталност. Му се припишуваат различни ефекти – од поддршка на метаболизмот и имунитетот до намалување на чувството на замор – но важно е да се нагласи дека за голем дел од овие тврдења нема доволно квалитетни научни докази.
Зошто се користат преградите од орев?
Во народната медицина оревот со векови се сметал за растение од кое можат да се искористат речиси сите делови.
Преградите меѓу јатките содржат различни растителни соединенија, а традиционално се поврзуваат и со присуство на јод. Токму поради тоа во старите рецепти често се споменуваат како средство за „поддршка на метаболизмот“.
Сепак, домашните препарати не можат да се користат како начин за лекување нарушувања на штитната жлезда или за корекција на недостаток на јод без лекарска проценка.
И премногу јод може да биде проблем, особено кај лица кои веќе имаат заболување на штитната жлезда.
Како традиционално се подготвува чајот?
За рецептот се потребни:
– половина шолја прегради од орев
– четвртина шолја вода.
Од неколку искршени ореви внимателно се издвојуваат тенките прегради што се наоѓаат меѓу јатките.
Тие се ставаат во мало тенџере со вода и се загреваат на умерена температура. Кога водата ќе зоврие, температурата се намалува и напитокот се остава да врие уште околу 10 минути.
Потоа се трга од оган и се остава да се излади.
Течноста се процедува низ цедалка или газа и се префрла во чист стаклен сад, кој се чува во фрижидер.
Според традиционалниот рецепт, напитокот се земал во многу мала количина – по една голтка трипати дневно, околу пет до десет минути пред оброк.
За што се користел во народната медицина?
На чајот од прегради од орев традиционално му се припишувала примена за:
– поддршка на метаболизмот
– намалување на чувството на замор и слабост
– поддршка на имунитетот
– релаксација
– општа поддршка на организмот.
Постојат и тврдења дека може да помогне при регулирање на апетитот или слабеење, но за таков ефект нема доволно сигурни научни докази.
Ниту еден чај не може самостојно да предизвика значително слабеење без промени во исхраната, движењето и вкупниот енергетски внес.
Од преградите се правеле и тинктури
Освен чај, во народната практика се подготвувала и алкохолна тинктура.
За еден од традиционалните рецепти се користат:
– прегради од околу 25 ореви
– 200 милилитри алкохол со висока јачина.
Преградите се ставаат во чиста стаклена тегла, се прелеваат со алкохол и садот добро се затвора.
Теглата традиционално се остава на темно и суво место околу седум дена, а повремено се протресува.
По една седмица течноста се процедува и се чува во темно стаклено шише.
Во народната медицина ваквите препарати се користеле во мали количества, но нивната употреба не треба да се поистоветува со медицински третман.
Постои и варијанта со домашна ракија
Во некои традиционални рецепти се споменува и друга варијанта на тинктура, која се подготвува од:
– една полна лажица прегради од орев
– 200 милилитри домашна ракија.
Преградите се ставаат во стаклена тегла и се прелеваат со ракијата. Садот се затвора и се остава на темно место околу 14 дена.
Според рецептот, теглата се протресува на секои два дена, а по две недели течноста се процедува и се чува во стаклено шише.
Во традиционалната употреба се споменува количина од една мала лажичка два до трипати дневно.
Сепак, со алкохолните тинктури е потребна особена претпазливост. Тие не се соодветни за деца, бремени жени, лица кои не смеат да консумираат алкохол или луѓе кај кои алкохолот може да влезе во интеракција со терапијата.
Не е „чудотворен“ напиток
Иако рецептите со прегради од орев имаат долга традиција, тоа не значи дека сите ефекти што им се припишуваат се научно потврдени.
Особено внимателни треба да бидат лицата со заболувања на штитната жлезда, хронични заболувања, бремените жени и луѓето кои редовно земаат лекови.
Кај нив употребата на вакви домашни препарати треба претходно да се разговара со лекар или фармацевт.
Преградите од орев можеби не мора веднаш да завршат во отпад, но нивната употреба треба да се гледа како дел од традиционалната практика, а не како замена за медицинска терапија, разновидна исхрана или докажани методи за регулирање на телесната тежина.
