Исак Њутн во историјата остана запаметен како еден од најголемите научници на сите времиња – човекот кој во 17 век ги формулира законите на движењето и универзалната гравитација и темелно го промени разбирањето на физичкиот свет.
Но покрај неговата научна работа, Њутн имал и силно изразена религиозна страна, која со децении е предмет на интерес на историчарите. Значителен дел од своето време го посветувал на проучување на Библијата и обидите да ги протолкува нејзините пророштва.
Токму од тие пресметки произлегува годината 2060, која Њутн ја издвоил како можна пресвртница во историјата на човештвото.
Сепак, неговите записи често погрешно се претставуваат како предвидување за буквален „крај на светот“. Според истражувачите на неговото наследство, Њутн повеќе размислувал за крај на едно историско раздобје и почеток на ново, отколку за целосно уништување на Земјата или човештвото.
Верувал дека Библијата содржи опис на идни настани
Стивен Снобелен, директор на Канадскиот проект за Њутн, детално ги проучувал религиозните записи на славниот научник и објаснил како неговата вера влијаела врз обидите да ја предвиди иднината.
Според Снобелен, Њутн цврсто верувал во Бог и ја сметал Библијата за Божја објава.
Истовремено сметал дека Бог не е ограничен со времето на истиот начин како луѓето и затоа може да го знае „крајот уште од почетокот“.
Повикувајќи се на оригиналните записи на Њутн, Снобелен наведува дека научникот бил убеден оти библиските пророчки книги претставуваат своевидни „истории на идни настани“.
Но Њутн истовремено бил свесен дека таквите текстови не можат едноставно да се читаат буквално.
Според неговото разбирање, библиските пророштва биле напишани со високо симболичен јазик и за нивно правилно толкување била потребна голема внимателност.
Токму тој предизвик го мотивирал со години да ги анализира библиските текстови и да се обиде преку нив да го реконструира идниот тек на светската историја.
Како стигнал до 2060 година?
Интересно е што пресметката со која Њутн дошол до 2060 година не се засновала на сложена математика каква што би можело да се очекува од еден од најголемите математичари во историјата.
Напротив, Снобелен ги опишува неговите пресметки како релативно едноставна аритметика.
Њутн користел различни временски периоди споменати во библиските пророчки текстови и ги поврзувал со историски датуми за кои сметал дека претставуваат почетни точки на одредени пророчки циклуси.
Резултатот до кој стигнал бил 2060 година.
Сепак, важно е дека Њутн не тврдел дека точно во таа година Земјата ќе биде уништена.
Во своите записи тој оставал простор и за можноста пресметките да не бидат целосно точни, а една од причините поради кои се занимавал со ваквите пресметки била и желбата да ги спречи луѓето постојано да поставуваат погрешни датуми за „крајот на светот“.
Пред 2060 година очекувал војни и катаклизми
Во неговите религиозни толкувања се појавува можноста пред големата пресвртница да има период исполнет со војни, судири и катастрофи.
Но тоа не значело дека по нив следува целосно исчезнување на човештвото.
Напротив, според толкувањето на Снобелен, за Њутн 2060 година повеќе претставувала крај на старото време и почеток на сосема ново историско раздобје.
„За Њутн, 2060 година би била повеќе како нов почеток. Тоа би бил крај на едно старо време и почеток на нова ера“, објаснува Снобелен.
Очекувал доаѓање на Христос и ново царство
Според анализата на неговите религиозни записи, Њутн веројатно очекувал дека по оваа историска пресвртница ќе следува повторното доаѓање на Христос и воспоставување на Божјото царство на Земјата.
Во неговото толкување, тоа царство би траело илјада години.
Оттука, идејата на Њутн за 2060 година значително се разликува од популарните современи наслови кои ја претставуваат како година во која научникот го „предвидел крајот на светот“.
За него тоа било повеќе трансформација на постојниот светски поредок отколку негово уништување.
Верувал дека ќе следува време на мир
Снобелен објаснува дека Њутн својата визија за иднината ја поврзувал и со библиското пророштво на пророкот Михеј.
Според тоа толкување, новото царство требало да донесе период на мир и благосостојба.
Њутн верувал во време во кое народите повеќе нема да војуваат едни со други, а оружјето симболично ќе биде претворено во алатки за мирнодопски живот и земјоделство.
Во таа смисла, неговата визија за иднината воопшто не била само апокалиптична.
По можните војни и катаклизми, според неговото верување, требало да следува далеку помирен и попросперитетен период.
Научник кој истовремено длабоко ја проучувал религијата
Денес Њутн првенствено го поврзуваме со физиката, математиката, оптиката и астрономијата, но неговите зачувани ракописи покажуваат дека огромно внимание посветувал и на теологијата, алхемијата и проучувањето на древните текстови.
Неговото интересирање за библиските пророштва затоа не било некаква случајна белешка на маргините на неговата кариера, туку значаен дел од неговиот интелектуален живот.
Годината 2060 останала најпозната токму поради неговите пресметки за можниот крај на едно историско раздобје.
Сепак, тие пресметки не биле научна прогноза заснована на законите на физиката, астрономски модели или природни процеси. Станувало збор за религиозно и теолошко толкување на библиските пророштва.
Дали нешто ќе се случи во 2060 година?
Нема научна основа врз која може да се тврди дека во 2060 година ќе настапи крај на светот или некаква глобална пресвртница само затоа што Њутн го запишал тој датум.
Неговата пресметка е интересна пред сè затоа што открива една помалку позната страна на човекот кој оставил огромна трага во науката.
За Њутн, 2060 година не била нужно датум на уништување, туку симболична граница меѓу старото и новото време – период по кој, според неговите религиозни убедувања, светот требало да влезе во нова ера на мир и просперитет.
Дали таквото толкување ќе има некаква врска со идните настани, никој не може да знае. Она што е сигурно е дека 2060 година останува еден од најнеобичните и најинтригантните делови од богатото наследство на Исак Њутн.
