Честото станување ноќе за мокрење, познато како ноктурија, е проблем со кој се соочуваат многу луѓе, особено со возраста. Понекогаш причината е едноставна – премногу течности навечер – но во други случаи може да укажува на дијабетес, проблеми со простатата, мочниот меур, бубрезите, лекови или нарушувања на спиењето.
Иако на интернет често се тврди дека витамините од Б-групата, особено витаминот Б1, можат да го „излечат“ честото ноќно мокрење, тоа не е докажано како општа терапија.
Витамините може да бидат важни ако постои нивен недостаток, но ако човек редовно се буди два, три или повеќе пати во текот на ноќта за мокрење, поважно е да се открие зошто тоа се случува.
Често мокрење и голема количина урина не се исто
Постојат две различни состојби кои често се мешаат.
Полиурија значи дека организмот произведува поголема количина урина од вообичаеното.
Зачестено мокрење, пак, значи дека човек оди почесто во тоалет, но не мора да создава поголема вкупна количина урина.
Оваа разлика може да биде важна за лекарот при откривање на причината.
Дијабетесот навистина може да биде причина
Кога шеќерот во крвта е многу висок, бубрезите почнуваат да исфрлаат дел од гликозата преку урината.
Гликозата со себе „влече“ дополнителна вода, па човек може да почне да мокри почесто и во поголеми количини, вклучително и ноќе.
Дополнителни симптоми можат да бидат:
изразена жед,
замор,
ненамерно слабеење,
заматен вид,
почести инфекции,
трнење или вкочанетост на стапалата и дланките.
Сепак, не секое ноќно мокрење значи дијабетес или инсулинска резистенција.
Многу други состојби можат да предизвикаат ноктурија
Честото ноќно мокрење може да биде поврзано и со:
зголемена простата кај мажите, хиперактивен мочен меур, инфекции на уринарниот тракт, срцева слабост, заболувања на бубрезите, апнеја при спиење, отекување на нозете, бременост, некои невролошки состојби и одредени лекови.
Диуретиците, на пример, намерно го зголемуваат создавањето урина и можат да влијаат ако се земаат подоцна во денот.
Причината понекогаш е и многу поедноставна – голема количина вода, чај, кафе или алкохол непосредно пред спиење.
Дали витаминот Б1 помага?
Витаминот Б1, односно тиаминот, е важен за нормалното функционирање на нервниот систем и за метаболизмот на енергијата.
Тежок недостаток на тиамин може да предизвика невролошки проблеми, а кај луѓе со докажан дефицит неговото надоместување е важно.
Но тоа не значи дека земањето Б1 кај човек кој нема недостаток ќе го отстрани ноќното мокрење.
Не постојат доволно докази дека Б-комплексот претставува стандардна терапија за ноктурија.
Со други зборови, витамините можат да коригираат недостаток, но не ја заменуваат дијагностиката на причината за честото мокрење.
Ниту витаминот Ц не лекува уринарна инфекција
И кај витаминот Ц често се прават претерани здравствени тврдења.
Тој е важен витамин и учествува во нормалната функција на имунолошкиот систем, но нема докази дека таблети витамин Ц сами по себе можат да излекуваат бактериска инфекција на мочниот меур.
Доколку има печење при мокрење, болка, температура, заматена или крвава урина, потребна е лекарска проценка.
Кај бактериска инфекција понекогаш е потребен антибиотик, а одложувањето на терапијата може да дозволи инфекцијата да се прошири кон бубрезите.
Што можете да направите навечер?
Кај луѓе без сериозна основна болест, неколку едноставни навики можат да помогнат:
намалете го внесот на течности два до четири часа пред легнување, избегнувајте кафе и алкохол во вечерните часови, испразнете го мочниот меур непосредно пред спиење и, ако имате отечени нозе, подигнете ги некое време во текот на доцното попладне.
Кај лица кои земаат диуретици, времето на земање понекогаш може да се приспособи, но само по договор со лекар.
А што е со интермитентниот пост?
Интермитентниот пост не е докажан третман за ноктурија.
Кај некои луѓе може да помогне во контрола на телесната тежина или шеќерот, но кај лица со дијабетес, особено ако користат инсулин или лекови кои го намалуваат шеќерот, постот може да предизвика хипогликемија ако не е правилно планиран.
Затоа не треба да се користи како „лек“ за честото мокрење без проценка на причината.
Кога треба да се проверите?
Ако се будите еднаш ноќе, особено ако сте пиеле многу течности навечер, тоа не мора да значи болест.
Но ако редовно станувате два или повеќе пати, ако тоа ви го нарушува сонот или ако проблемот се појавил нагло, добро е да се направи проверка.
Посебно внимание е потребно ако има и:
силна жед, слабеење, болка или печење при мокрење, крв во урината, слаб млаз кај мажите, отекување на нозете, краток здив или ново ноќно мокрење кое прогресивно се влошува.
Не барајте „еден витамин“ – барајте ја причината
Честото ноќно мокрење не е една болест и затоа нема еден витамин што го решава кај сите.
Кај еден човек причината може да биде шеќерот во крвта, кај друг простатата, кај трет лек, инфекција или едноставно навика да пие многу течности пред спиење.
Затоа најкорисниот пристап е да се утврди која е причината, а потоа да се третира токму таа.
Витамините имаат своја важна улога во организмот, но Б1, Б-комплексот или витамин Ц не треба да се претставуваат како сигурен лек за ноктурија.
