Македонската економија се очекува да забележи раст од 3,8 проценти во 2026 година, додека инфлацијата би требало постепено да се намалува во наредниот период. Сепак, Народната банка предупредува дека растот на цените на енергентите, геополитичките тензии и неизвесноста на светските пазари и понатаму претставуваат сериозни ризици за домашната економија.
Ова се дел од најновите макроекономски проекции што ги разгледа и усвои Советот на Народната банка на 2 ноември, а беа објавени по седницата на Извршниот одбор одржана на 3 ноември.
На седницата е донесена одлука основната каматна стапка да остане непроменета, на нивото од 4,25 проценти.
Од Народната банка оценуваат дека ваквата монетарна политика е соодветна во актуелните економски услови, особено поради неизвесноста што произлегува од меѓународното окружување.
Според најновите проекции, инфлацијата во 2026 година се очекува да изнесува 3,6 проценти.
За 2027 година се предвидува нејзино намалување на 3,4 проценти, додека во 2028 година би требало дополнително да забави на 2,2 проценти. На среден рок се очекува стабилизирање околу два процента.
Сепак, централната банка укажува дека постојат значителни ризици за остварувањето на овие предвидувања.
Продолжувањето на војната во Украина и ескалацијата на конфликтите на Блискиот Исток придонесуваат за поскапување на нафтата и другите енергенти, што може да се одрази врз домашните цени.
Дополнителен проблем претставуваат нарушувањата во меѓународните синџири на снабдување, кои можат да предизвикаат повисоки увозни трошоци за компаниите.
Во септември годишната стапка на инфлација изнесувала 2,7 проценти, но веќе биле забележливи зголемени притисоци кај енергетската и прехранбената компонента.
Од друга страна, економската активност во земјава покажува релативна отпорност.
Во првата половина од 2026 година е забележан реален економски раст од 3,7 проценти, што е малку подобар резултат од првичните очекувања.
Податоците за третиот квартал укажуваат на продолжување на растот, иако со нешто побавна динамика.
Народната банка очекува главен двигател на економскиот развој да бидат инвестициите, особено во патната и енергетската инфраструктура.
Дополнителна поддршка се очекува од домашната потрошувачка и извозот.
На среден рок, според проекциите, економскиот раст би можел да достигне околу четири проценти годишно.
Истовремено, стабилноста на девизниот пазар останува еден од најважните показатели за макроекономската состојба.
Девизните резерви на крајот од септември достигнале 5,024 милијарди евра, ниво што Народната банка го оценува како соодветно според показателите за нивната адекватност.
Сепак, поради високите цени на енергентите и сложените меѓународни економски услови, се очекува дефицитот на тековната сметка во 2026 година да достигне 5,7 проценти од бруто-домашниот производ.
Во наредните години се предвидува негово постепено намалување, до 2,6 проценти од БДП во 2029 година.
Кредитната активност, пак, се очекува да продолжи со солидна динамика.
Според проекциите, до крајот на 2026 година депозитите во банкарскиот сектор би требало да пораснат за 7,8 проценти, додека кредитите би забележале раст од 12,8 проценти.
Овие показатели упатуваат на продолжување на кредитната поддршка за населението и компаниите, но не значат дека автоматски ќе дојде до намалување на каматите на банкарските кредити.
Од Народната банка нагласуваат дека останува потребата од внимателно следење на домашните и меѓународните економски движења.
Иако македонската економија покажува позитивни резултати и се очекува продолжување на растот, одржувањето на ценовната стабилност ќе остане еден од клучните предизвици во наредниот период.
