Северна Македонија ги интензивира активностите за изградба на нови гасни интерконекции со соседните земји, со цел да обезбеди поголема енергетска сигурност, диверзификација на изворите на снабдување и подобра поврзаност со регионалните енергетски пазари. Изградбата на гасната врска со Грција напредува, а завршувањето на македонската делница се очекува до средината на 2027 година, додека поврзувањето со Србија е планирано за 2028 година.
Ова го истакна министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, на министерскиот состанок на Иницијативата за енергетско поврзување на Централна и Југоисточна Европа (CESEC), што се одржа во Загреб, во присуство на министри од регионот и претставници на европските институции.
Според Божиновска, реализацијата на двата инфраструктурни проекта ќе претставува значаен чекор кон зајакнување на позицијата на земјата во регионалната гасна мрежа и нејзино поврзување со Вертикалниот гасен коридор.
Со изградбата на новите интерконекции ќе се создадат технички предуслови за пристап до повеќе извори и правци на снабдување со природен гас, со што ќе се намали зависноста од еден доминантен снабдувачки правец.
„Енергетската безбедност денес е неопходност, а не само стратешка определба“, порача министерката, нагласувајќи ја важноста на регионалната соработка и навременото инвестирање во енергетската инфраструктура.
Гасниот интерконектор со Грција е особено значаен бидејќи треба да овозможи дополнителен правец за снабдување на македонскиот пазар, вклучително и потенцијален пристап до природен гас што пристигнува преку грчката гасна инфраструктура и терминалите за течен природен гас (ЛНГ).
Од друга страна, планираното гасно поврзување со Србија треба дополнително да ја зајакне регионалната интеграција и да создаде услови за поголема флексибилност во транспортот и снабдувањето со природен гас.
На министерскиот состанок во Загреб, покрај инфраструктурното поврзување, се разговарало и за модернизацијата и интеграцијата на енергетските пазари, забрзувањето на инвестициите во обновливи извори на енергија и развојот на нови технологии што можат да придонесат за енергетската транзиција.
Посебно внимание било посветено на можностите за користење на водородот како енергенс во идниот енергетски систем.
Во таа насока, Божиновска информираше дека Северна Македонија веќе ја изработила својата прва национална студија за водород, со што се поставува основа за понатамошно разгледување на потенцијалот за производство, транспорт и користење на овој енергенс.
Министерката нагласи дека развојот на нова енергетска инфраструктура мора да биде проследен со реформи и мерки за зголемување на отпорноста на енергетскиот систем на климатските промени.
Според неа, идните инвестиции треба да бидат насочени не само кон зголемување на капацитетите и подобрување на регионалната поврзаност, туку и кон создавање посигурен, пофлексибилен и поодржлив енергетски систем.
Крајната цел на инфраструктурните проекти и реформите е обезбедување стабилно и сигурно снабдување со енергија за граѓаните, како и создавање поповолни и попредвидливи услови за работење на домашните компании.
Со планираното завршување на интерконекторот со Грција во 2027 година и поврзувањето со Србија во 2028 година, Северна Македонија настојува да ја зајакне својата улога во регионалната енергетска инфраструктура и да ја намали ранливоста од евентуални прекини или нарушувања во снабдувањето со природен гас.
