Крвен маркер поврзан со Алцхајмеровата болест би можел да помогне во проценката на ризикот кај лица што сè уште немаат когнитивни симптоми, покажува ново истражување на клиниката „Мејо“. Научниците испитувале дали нивото на протеинот p-tau217, заедно со возраста и други податоци, може да даде проценка за веројатноста од појава на благо когнитивно нарушување или деменција во следните пет до десет години.
Истражувањето е објавено во списанието „JAMA Neurology“. Од клиниката нагласуваат дека станува збор за проценка на ризик, а не за предвидување со сигурност дали одредено лице ќе развие деменција.
Воедно, истражувачите посочуваат дека тестирањето на биомаркери за Алцхајмерова болест во моментов не се препорачува за лица без когнитивни симптоми. Резултатите треба дополнително да се испитаат кај поразновидни групи луѓе и со други крвни тестови.
Што проучувале научниците?
Тимот користел податоци од две истражувачки групи. Во првата биле опфатени 1.644 лица, а во втората 534 учесници. Тие биле на возраст од 60 до 90 години и на почетокот немале утврдено когнитивно нарушување.
Учесниците имале направено крвно мерење на p-tau217 и генетско тестирање, а нивните когнитивни способности биле оценувани повеќепати низ годините.
Истражувачите ги комбинирале вредностите на маркерот со возраста, полот и генетскиот ризик. Потоа проценувале колкава е веројатноста за појава на благо когнитивно нарушување или деменција во период од пет и десет години.
Повисоките вредности на p-tau217 и повозрасната возраст биле поврзани со поголем ризик. Важна улога во проценката имале и другите податоци што влегуваат во моделот.
Што значат бројките?
Како пример, од „Мејо“ опишуваат жена на 75 години без генетската варијанта APOE e4. Според моделот, кај жена со таков профил и пониска вредност на маркерот, проценетиот петгодишен ризик за благо когнитивно нарушување бил пет отсто, а со повисока вредност – 16 отсто.
За десетгодишен период, соодветните проценки биле 12 и 35 отсто. Овие бројки се пример за конкретен профил во истражувањето и не треба да се применуваат на секого.
Благо когнитивно нарушување значи дека се забележуваат промени во меморијата или другите мисловни способности, но тоа не е исто што и дијагноза на деменција. Причините за проблеми со меморијата можат да бидат различни, па нивната проценка бара разговор и преглед кај лекар.
Потребни се дополнителни испитувања
Претходни истражувања на тимот користеле снимање на мозокот за да ја проценат поврзаноста меѓу амилоидните промени и идното когнитивно нарушување. Новиот пристап разгледува крвен маркер, што во иднина би можело да понуди поинаков начин за проценка.
Истражувачите велат дека ваквите податоци би можеле да станат особено корисни доколку терапиите што сега се испитуваат успеат да го одложат когнитивното влошување пред појавата на симптомите. Тие можности сè уште се предмет на истражување.
За луѓето што забележуваат нови или загрижувачки промени во меморијата, најкорисен прв чекор е разговор со матичен лекар, кој може да процени дали се потребни дополнителни прегледи.
Извор: Mayo Clinic.






