Легендарниот британски природонаучник и телевизиска икона Сер Дејвид Атенборо оваа недела го прославува својот 100-ти роденден, но наместо само славење на неговата импресивна кариера, светот повторно зборува за неговите сериозни предупредувања за иднината на планетата Земја.
По повод големиот јубилеј, на 8 мај во престижната лондонска сала „Ројал Алберт Хол“ ќе се одржи спектакуларна прослава со бројни музичари и јавни личности кои ќе изведуваат музика од неговите најпознати документарни серии, меѓу кои и „Planet Earth“. На сцената ќе настапи и Ден Смит од групата Bastille, а целиот настан ќе биде посветен на човекот кој повеќе од шест децении го посвети животот на природата и дивиот свет.
Но, зад свечената атмосфера стои и едно многу сериозно предупредување. Атенборо уште во 2020 година, преку филмот „A Life On Our Planet“, зборуваше за тоа како би можела да изгледа Земјата во следните децении доколку човештвото продолжи со сегашниот однос кон природата.
Според неговите предвидувања, Амазонската прашума би можела да доживее драматична трансформација. Доколку продолжи уништувањето на шумите со исто темпо, прашумата ќе ја изгуби способноста да создава доволно влага, што постепено би ја претворило зелената џунгла во суви савани. Таквата промена би уништила огромен дел од биодиверзитетот и би влијаела врз глобалниот воден циклус.
Атенборо предупредува и на драматично забрзување на глобалното затоплување. Според неговите прогнози, Арктикот би можел да остане без мраз во летните месеци, што би имало огромни последици за целата планета. Белите ледени површини моментално ја одбиваат сончевата енергија назад во вселената, но нивното исчезнување би довело до дополнително загревање на Земјата.
Особено загрижувачко е сценариото за 2040-тите години, кога би можело да почне топење на замрзнатото тло – пермафростот. Со неговото топење, во атмосферата би се ослободиле огромни количини метан, гас кој е многу поопасен за климата од јаглерод диоксидот.
Според Атенборо, океаните исто така се наоѓаат пред сериозна криза. До 2050-тите години тие би можеле значително да се загреат и да станат покисели, што би предизвикало масовно избелување и умирање на коралните гребени. А со исчезнувањето на коралите, ќе бидат загрозени и огромен број риби и морски екосистеми.
Неговите предвидувања за крајот на векот се уште помрачни. Земјиштето би можело да стане исцрпено поради прекумерно користење, производството на храна би опаднало, а инсектите кои се клучни за опрашување би исчезнувале. Временските услови би станале многу поекстремни и непредвидливи, а планетата би била потопла за околу четири степени Целзиусови.
Научниците предупредуваат дека токму тогаш би можело да започне и шестото масовно изумирање на видовите во историјата на Земјата – процес кој би оставил неповратни последици.
Сепак, Атенборо верува дека сè уште постои шанса за промена. Тој смета дека човештвото мора да премине кон обновливи извори на енергија и постепено да се оддалечи од фосилните горива. Дополнително, клучно е повторно обновување на дивата природа и зголемување на биодиверзитетот.
Според него, огромна улога има и исхраната. Доколку луѓето повеќе се ориентираат кон растителна храна, би се користело многу помалку земјиште, а притисокот врз природата значително би се намалил. Тој предупредува и на потребата од намалување на употребата на пестициди и вештачки ѓубрива, како и целосно запирање на уништувањето на шумите.
И покрај мрачните прогнози, Атенборо испраќа и порака на надеж – дека иднината на планетата сè уште зависи од одлуките што човештвото ќе ги донесе денес.
