Купувате во брзање, ја препознавате амбалажата, го земате производот од полица и го ставате во кошничката без внимателно да ја прочитате декларацијата. Токму ваквото „автоматско“ пазарење може да биде причина да платите повеќе, а дома да однесете помала количина од онаа што сте мислеле дека сте ја купиле.
Потрошувачите сè почесто се соочуваат со пакувања кои визуелно изгледаат како стандардните од 500 милилитри, еден литар, 100 или 200 грама, но во реалноста содржат нешто помала количина.
Станува збор за тренд кој е особено забележлив кај дел од увозните производи, а лесно може да остане незабележан и од македонските купувачи.
Амбалажата изгледа исто – но внатре има помалку
Со години сме навикнати одредена форма на шише или лименка автоматски да ја поврзуваме со конкретна количина.
Лименка со позната големина? Очекуваме 330 милилитри.
Поголемо пластично шише? Најчесто претпоставуваме дека има половина литар.
Пакување кое изгледа како стандардно? Ретко кој застанува среде маркет за да провери дали содржи 460, 473 или 500 милилитри.
Токму тука се крие „замката“.
Производителите можат да користат нестандардни количини, сè додека точната нето-количина е јасно наведена на декларацијата. Но, визуелниот изглед на амбалажата кај купувачот може да создаде впечаток дека добива повеќе производ отколку што навистина купува.
Лименка изгледа како 330 милилитри, а содржи 320
Еден од примерите забележани на регионалниот пазар е кокосова вода во лименка која на прв поглед изгледа како стандардно пакување од 330 милилитри.
Сепак, декларацијата покажува дека во лименката има 320 милилитри.
Разликата е само 10 милилитри и можеби изгледа незначително. Но, токму на ваквите мали разлики ретко кој купувач обрнува внимание.
Во конкретниот пример, производот чинел околу 152 денари, што пресметано според количината значи цена од приближно 136 денари за литар.
Токму цената по литар ја покажува реалната вредност на производот.
Шише како од половина литар – но внатре само 460 милилитри
Сличен пример се и одредени увозни овошни сокови.
Амбалажата по својата форма и димензии остава впечаток дека станува збор за вообичаено шише од половина литар.
Но, на декларацијата може да стои 460 милилитри.
Тоа значи дека купувачот добива 40 милилитри помалку од количината што можеби автоматски ја претпоставил.
Ако таков производ чини околу 80 денари, неговата реална цена е повеќе од 65 денари за литар.
Кога на полицата стојат повеќе различни производи, токму ваквата пресметка може целосно да ја промени сликата за тоа кој производ е навистина поевтин.
Познатата „шринкфлација“ добива нова форма
Во последните години многу се зборува за таканаречената „шринкфлација“ – практика при која количината на производот се намалува, додека цената останува иста или дури се зголемува.
Пакување кафе од 500 грама станува 450 грама.
Чоколадо од 100 грама се намалува на 90 или 80 грама.
Сок од еден литар може да се појави во пакување од 900 милилитри.
Купувачот ја препознава амбалажата и брендот, но често не забележува дека количината е променета.
Кај нестандардните пакувања ефектот е сличен. Производот можеби никогаш и не бил од 500 милилитри, но формата на шишето создава таков впечаток.
Дали ова е незаконски?
Не нужно.
Доколку точната количина е јасно наведена на декларацијата и цената е правилно истакната, производителот или трговецот формално не го крши законот само затоа што пакувањето има нестандарден волумен.
Сепак, проблемот е во начинот на кој купуваме.
Најголемиот дел од потрошувачите во маркетите немаат време детално да ја анализираат секоја декларација. Се купува во брзање, според изгледот на амбалажата, познат бренд или стара навика.
Токму затоа разликата меѓу 460 и 500 милилитри или меѓу 900 милилитри и еден литар лесно останува незабележана.
Не гледајте само колку денари чини производот
Најдобар начин за реална споредба е да се провери единечната цена – односно колку чини еден килограм или еден литар од производот.
На пример, производ од 90 денари може на прв поглед да изгледа поевтин од друг кој чини 100 денари.
Но, ако првиот содржи 400 грама, а вториот 500 грама, поскапиот производ на каса всушност може да биде поевтин кога ќе се пресмета цената по килограм.
Истото важи за сокови, вода, млечни производи, кафе, чоколади, средства за хигиена и речиси сите други производи.
Совет до македонските потрошувачи: Не купувајте „автоматски“
Следниот пат кога ќе влезете во маркет, не верувајте само на големината на шишето, кутијата или кесата.
Проверете ја нето-количината на декларацијата и споредете ја цената по литар или килограм.
Неколку секунди внимание можат да откријат дека производот кој визуелно изгледа поевтин, во реалноста го плаќате значително поскапо.
Во време на високи цени и сè поголеми трошоци за живот, купувањето „по навика“ може незабележливо да нè чини повеќе.
