Јајцата се меѓу најчесто користените намирници, но многумина автоматски ги фрлаат веднаш штом ќе помине датумот наведен на пакувањето. Сепак, доколку правилно се чувале во фрижидер и немаат знаци на расипување, во одредени случаи можат да останат употребливи и по означениот датум.
Најважно е да се знае што точно означува датумот на амбалажата и како да се препознаат свежината и евентуалните знаци на расипување.
Датумот на пакувањето не секогаш значи дека јајцата веднаш се расипани
На одредени пазари на пакувањата може да се најде ознака „sell by“, односно „да се продаде до“. Таа првенствено им служи на продавниците како информација до кога производот треба да биде понуден за продажба и не мора да претставува строг рок по кој јајцата автоматски стануваат небезбедни.
Ако јајцата биле постојано правилно чувани во фрижидер и во оригиналното пакување, американските препораки наведуваат дека можат да се чуваат околу три до пет недели од купувањето. Сепак, правилата за означување и роковите се разликуваат меѓу земјите, па најбезбедно е да се почитуваат локалните упатства на пакувањето.
Што претставува троцифрениот број на некои пакувања?
На одредени пакувања, особено на американскиот пазар, може да се сретне и таканаречен јулијански датум. Станува збор за троцифрена ознака која покажува на кој ден од годината јајцата биле спакувани.
Така, бројот 001 го означува 1 јануари, додека 365 го означува 31 декември.
Во американскиот систем, правилно чуваните јајца вообичаено можат да ја задржат употребливоста неколку недели по пакувањето, но состојбата и начинот на чување остануваат поважни од самиот број.
Тестот со вода може да покаже колку е старо јајцето
Еден од најпознатите домашни начини за процена на староста на јајцето е тестот со вода.
Во сад се става ладна вода, а потоа внимателно се спушта јајцето. Ако потоне на дното и остане во хоризонтална положба, најчесто е релативно свежо. Ако остане на дното, но се исправи или се навали, јајцето е постаро.
Доколку исплива на површината, во него со текот на времето се создала поголема воздушна комора и јајцето е значително постаро.
Сепак, овој тест има важно ограничување: тој првенствено ја покажува староста, а не микробиолошката безбедност. Јајце што плови не мора автоматски да биде расипано, а јајце што тоне не е гарантирано безбедно. Затоа се потребни и дополнителни проверки.
Изгледот и мирисот се особено важни
Најдобро е сомнителното јајце прво да се скрши во посебен сад, а не директно во храната што се подготвува.
Изгледот на белката исто така може да открие нешто за свежината. Заматената белка може да биде карактеристика на свежо јајце, додека со стареењето таа станува попроѕирна и поретка. Самото тоа не значи дека јајцето е расипано.
Многу поважен предупредувачки знак е невообичаена промена на бојата или силен и непријатен мирис по кршењето. Ако јајцето има сомнителен изглед или непријатен мирис, не треба да се консумира.
За што може да се користат постарите јајца?
Јајцата што веќе не се најсвежи, но се правилно чувани и немаат знаци на расипување, можат да се употребат во различни јадења, особено кога ќе бидат целосно термички обработени.
Погодни се за тврдо варени јајца, печени јадења, мафини, бисквити и други колачи. Постарите јајца честопати и полесно се лупат по варењето, што може да биде предност при подготовка на тврдо варени или полнети јајца.
Постарите белки можат да постигнат и поголем волумен при матење, што е корисно за одредени десерти. Од друга страна, добиената пена може да биде помалку стабилна, па треба брзо да се употреби.
Правилното чување е клучно
Без оглед на датумот, најважно е јајцата да бидат правилно складирани. Ако постои сомневање дека подолго време биле оставени на несоодветна температура, само тестот со вода или нормалниот изглед не може да потврди дека се безбедни.
Особено внимание е потребно при подготовка на храна за мали деца, бремени жени, постари лица и луѓе со ослабен имунитет, бидејќи кај нив последиците од инфекции што се пренесуваат преку храна можат да бидат посериозни.
Затоа, датумот на пакувањето е само еден од факторите. Начинот на чување, состојбата на лушпата, мирисот и изгледот по кршењето, како и соодветната термичка обработка, се клучни кога се проценува дали едно јајце е добро за употреба.
