Во најтоплите летни денови многумина забележуваат дека апетитот им е значително послаб од вообичаено. Тешките оброци стануваат помалку привлечни, почесто се избира лесна и ладна храна, а некои луѓе дури и прескокнуваат оброци бидејќи едноставно не чувствуваат глад.
Иако ова може да изгледа необично, организмот всушност реагира на високите температури на неколку различни начини.
Лекарката по општа медицина д-р Луси Хупер, коосновач на лондонската клиника „Coyne Medical“, објаснува што се случува во телото кога температурите нагло растат и што може да се направи кога поради жештината речиси целосно се губи желбата за храна.
Мозокот реагира на покачената телесна температура
Една од причините за намалениот апетит се наоѓа во самиот мозок.
Според Хупер, мозокот постојано ја следи температурата на телото и реагира кога таа почнува да се зголемува.
„Мозокот ја препознава температурата како еден вид термометар. Во него постојат специјализирани нервни клетки кои испраќаат хемиски сигнали со кои може да се намали апетитот кога на телото му станува премногу жешко“, објаснува таа.
Со други зборови, намалениот глад за време на топлотен бран може да биде дел од природниот механизам со кој организмот се обидува да ја контролира сопствената температура.
Крвта се насочува кон кожата, а варењето може да се забави
Кога температурите се високи, телото се обидува што поефикасно да се разлади.
Еден од начините е поголем дел од крвотокот да се насочи кон кожата, со што се олеснува потењето и ослободувањето на топлина.
„Крвта се пренасочува од цревата и дигестивниот систем кон кожата за повеќе да се потиме и да се разладиме. Поради тоа варењето може да се забави, а тоа често го намалува апетитот“, вели Хупер.
Кога жештината е особено силна, кај некои луѓе може да се појави и благо чувство на мачнина.
И хормоните влијаат врз чувството на глад
Во регулацијата на апетитот учествуваат и различни хормони.
Нивното влијание може дополнително да се почувствува ако во текот на големи горештини вежбаме, работиме физички или сме изложени на поголем напор.
Дополнително, и самото варење на храната создава одредено количество топлина.
Тоа значи дека по оброкот организмот троши енергија за обработка и апсорпција на храната, а во тој процес се создава и дополнителна топлина.
Кога телото веќе се обидува да се справи со висока надворешна температура, можно е природно да го намали чувството на глад и со тоа да избегне дополнително производство на топлина.
Некои групи се почувствителни на жештините
На високите температури особено чувствителни можат да бидат децата и повозрасните лица.
Поголем ризик може да имаат и луѓето со одредени хронични заболувања, особено болести на срцето и белите дробови.
Поголем ефект од жештината можат да почувствуваат и оние кои работат на отворено или интензивно вежбаат во текот на денот.
Хупер посочува и на лицата кои користат лекови од групата GLP-1 за регулирање на телесната тежина.
Овие терапии самите по себе можат да го намалат апетитот, па високите температури кај некои луѓе дополнително можат да го засилат тој ефект.
„Некој кој веќе има намален апетит поради GLP-1 терапијата може да забележи дека за време на силни жештини желбата за храна уште повеќе се намалува“, објаснува лекарската.
Што да јадете кога воопшто не сте гладни?
Ако во најтоплиот дел од денот не ви одговараат големи оброци, не е неопходно да се присилувате на тежок ручек.
Една можност е поголемиот оброк да се премести во раните утрински или подоцнежните вечерни часови, кога температурата е пониска.
Наместо еден голем оброк, може да се изберат и неколку помали оброци во текот на денот.
На многумина за време на горештини повеќе им одговараат лесни и освежителни намирници, како салати, лубеница и други овошја и зеленчуци со висок процент вода.
Тешките, многу топли или особено зачинети оброци, пак, може да бидат помалку пријатни кога надворешната температура е висока.
Сепак, послабиот апетит не значи дека треба целосно да се занемарат нутритивните потреби на организмот.
Според Хупер, исхраната и натаму треба да содржи извори на протеини и јаглехидрати за телото да има доволно енергија.
Хидратацијата е особено важна
За време на топлотен бран внесот на течности станува уште поважен.
Со потењето организмот губи вода, а ако течностите не се надоместуваат навреме може да дојде до дехидратација.
„Течностите се многу важни, затоа пијте доволно вода. Пијте редовно во текот на денот наместо да чекате да почувствувате силна жед“, советува Хупер.
Потемна урина и значително поретко мокрење може да бидат знаци дека организмот не добива доволно течности.
Кога има смисла да се размисли за додатоци?
Ако внесот на храна подолг период е многу намален и постои загриженост дека преку исхраната не се внесуваат доволно витамини и минерали, Хупер наведува дека може да се разгледа употреба на мултивитамински препарат од аптека.
Сепак, додатокот во исхраната не е замена за нормална исхрана и хидратација.
Кога треба да се побара лекарска помош?
Намалениот апетит за време на неколку многу жешки денови најчесто не е причина за загриженост ако лицето сепак внесува доволно течности и храна и се чувствува добро.
Но лекарски совет е оправдан доколку не можете да внесувате доволно течности, мокрите многу ретко, не успевате да јадете ни приближно вообичаена количина храна, чувствувате изразена слабост или состојбата почнува да ви го нарушува секојдневното функционирање.
Иако губењето на апетитот во лето често е само нормален одговор на телото на топлината, важно е да се внимава организмот сепак да добива доволно вода, енергија и хранливи материи.
Затоа, ако во најжешките часови не можете да поднесете голем оброк, подобро е храната да се распореди во помали порции и да се јаде во деловите од денот кога температурите се поподносливи.
