Високата сметка за електрична енергија за многу домаќинства претставува непријатно месечно изненадување. Иако вниманието често е насочено кон ситните уреди што остануваат приклучени во струја, најголемиот дел од потрошувачката вообичаено доаѓа од апаратите со голема моќност кои работат со часови, а некои и практично непрекинато.
Меѓу најголемите потрошувачи во домот се електричните котли за греење, бојлерите, клима-уредите и греалките, машините за сушење алишта, електричните шпорети и рерни, како и фрижидерите и замрзнувачите.
Колку навистина ќе потроши секој од нив зависи од неговата моќност, времето на работа, енергетската класа, староста и начинот на користење.
Електричниот котел може да биде убедливо најголемиот потрошувач
Во домаќинствата каде што целиот стан или куќа се загреваат со електричен котел, токму овој уред може да има најголемо влијание врз сметката.
Моќноста на ваквите котли најчесто се движи меѓу 6 и 12 kW, бидејќи треба да загреат големо количество вода што циркулира низ системот за греење.
Во текот на зимата котелот може да работи повеќе часови дневно, па според наведените проценки, во одредени услови месечната потрошувачка може да надмине и 1.500 kWh.
Тоа значи дека електричното греење може да биде значително поголем трошок дури и од бојлерот.
Потрошувачката може да се намали со правилно поставување на термостатот и програматорот, добра топлинска изолација на домот, а долгорочно и со разгледување алтернативни извори на енергија, како соларни системи.
Бојлерот работи долго и затоа троши повеќе отколку што мислите
Бојлерот е уште еден уред што може значително да влијае врз месечната сметка.
Причината е едноставна – тој во многу домаќинства останува вклучен речиси постојано за да ја одржува водата на зададената температура.
Според проценките наведени во текстот, во одредени услови бојлерот може да достигне потрошувачка и до околу 500 kWh месечно.
Затоа големо значење има температурата на која е поставен, количеството топла вода што се троши и времето во кое работи.
Климата во лето може сериозно да ја зголеми сметката
Во најтоплите месеци клима-уредот лесно станува еден од главните потрошувачи, особено ако работи осум или повеќе часа дневно.
Кај класичен уред од околу 3,5 kW, односно 12.000 BTU, како ориентациска вредност се наведува потрошувачка од приближно 1 kWh за еден час работа.
Ако работи осум часа секој ден, тоа може да значи околу 240 kWh месечно.
Инвертер-климите најчесто се поефикасни, бидејќи не работат постојано со целосна моќност и не се вклучуваат и исклучуваат постојано, туку ја приспособуваат работата за да ја одржат поставената температура.
Во зависност од моделот, условите и енергетската класа, нивната просечна потрошувачка се проценува на околу 0,6 до 1 kWh на час, што при осум часа дневно би било приближно 144 до 240 kWh месечно.
Моделите со повисоки енергетски класи, како A++ и A+++, според наведените проценки, можат да трошат 30 до 40 проценти помалку електрична енергија од постарите уреди.
Од друга страна, поставувањето премногу ниска температура и непрекинатата работа можат значително да ја зголемат потрошувачката.
Сушарата за алишта е практична, но не и евтина
Машината за сушење алишта е еден од најпрактичните уреди во домаќинството, но истовремено може да биде и значителен потрошувач.
Класичните кондензациски сушари, според наведените податоци, во просек трошат меѓу 2 и 4 kWh по еден циклус.
Ако се користат неколку пати неделно, месечната потрошувачка може да достигне околу 50 kWh, па и повеќе.
Поефикасни се сушарите со топлинска пумпа, кои трошат приближно 1 до 2 kWh по циклус, што може да значи речиси двојно помала потрошувачка од класичните модели.
На конечниот трошок влијаат должината на програмата, количеството алишта и тоа колку вода останала во нив по центрифугирањето.
За помала потрошувачка се препорачува алиштата добро да се центрифугираат пред сушење, редовно да се чисти филтерот и, кога е можно, да се користат економични програми.
Машината за перење троши помалку, но програмата е многу важна
Кај машините за перење, најголемо влијание има температурата на водата, избраната програма и енергетската ефикасност на уредот.
Просечната потрошувачка се движи од околу 0,5 до 2 kWh по едно перење.
Програмата на 60 степени обично бара значително повеќе електрична енергија од перење на 30 степени.
Ако машината се користи околу четири пати неделно, месечната потрошувачка може да биде меѓу 8 и 30 kWh.
Новите и енергетски поефикасни модели во некои случаи можат да трошат и до двојно помалку од старите машини.
За заштеда се препорачува машината да се пушта кога барабанот е доволно наполнет, да се користат пониски температури кога тоа е соодветно и да се избираат еко-програмите.
Шпоретот и рерната исто така „влечат“ значителна моќност
Електричниот шпорет и рерната имаат релативно голема инсталирана моќност, па честото и долго готвење или печење може видливо да влијае врз сметката.
Колку повеќе време се користат ринглите и рерната, толку повеќе расте потрошувачката, особено во домаќинства каде што се готви секојдневно.
Фрижидерот и замрзнувачот трошат 24 часа на ден
Фрижидерот можеби не троши огромно количество електрична енергија во еден конкретен час, но има една голема разлика во однос на повеќето други апарати – вклучен е 24 часа дневно, седум дена во неделата.
Истото важи и за замрзнувачот.
Постарите модели можат да имаат значително поголема потрошувачка, а дополнителен проблем се оштетените или истрошени гуми на вратите.
Ако вратата не дихтува добро, студениот воздух излегува, компресорот мора почесто да се вклучува, а потрошувачката расте.
Затоа понекогаш токму стар фрижидер кој навидум „работи нормално“ може непотребно да ја зголемува сметката.
Телевизорот не е голем потрошувач, освен ако работи со часови
Современ LED-телевизор со дијагонала од околу 40 до 50 инчи троши приближно 0,05 до 0,1 kWh за еден час работа.
Ако е вклучен околу шест часа секој ден, тоа би значело приближно 9 до 18 kWh месечно.
Поголемите модели можат да имаат и повисока потрошувачка. Во изворниот текст се наведува вредност од околу 0,15 kWh на час и значително повисока месечна потрошувачка при долготрајно користење.
Особено неефикасни се старите плазма-телевизори, кои можат да трошат меѓу 0,2 и 0,3 kWh на час.
Дури и кога е во режим на мирување, телевизорот може да продолжи да троши мала количина електрична енергија, поради што при подолго некористење е разумно целосно да се исклучи.
Полначот за телефон речиси и не се чувствува на сметката
За разлика од електричното греење, бојлерот или клима-уредот, полначот за мобилен телефон има многу мала потрошувачка.
Во текстот се наведува дека при полнење станува збор за околу 2 до 6 Wh за еден час, односно приближно 0,002 до 0,006 kWh.
Доколку телефонот се полни еднаш дневно, вкупната месечна потрошувачка останува под 2 kWh.
Кога полначот е приклучен во штекер, но телефонот не е поврзан, потрошувачката е уште помала – приближно 0,1 до 0,5 W.
Сепак, ако во домот има повеќе полначи кои постојано остануваат вклучени, малите количини со текот на времето се собираат.
Затоа се препорачува непотребните полначи да се исклучуваат, не само поради потрошувачката туку и од безбедносни причини.
Не штедете таму каде што потрошувачката е најмала
Најважната порака е дека при обид за намалување на сметката нема многу смисла целото внимание да се насочи кон полначот за мобилен телефон, додека електричниот котел, бојлерот, климата или сушарата работат со часови.
Најголем простор за заштеда има токму кај уредите со голема моќност и долго време на работа.
Правилно поставување на греењето и ладењето, користење еко-програми, добра топлинска изолација, редовно одржување на апаратите и постепена замена на старите уреди со енергетски поефикасни модели можат значително да ја намалат потрошувачката.
Затоа, ако сметката за струја ненадејно се зголемила, прво проверете ги најголемите и најчесто користените потрошувачи. Токму таму најчесто се крие причината за најголемиот дел од непланираниот трошок.
