Мистериозен отвор на површината на Месечината би можел да биде влез во голем подземен тунел, кој еден ден би служел како природно засолниште за астронаутите. НАСА го избра проектот GIMLI, чија задача е да утврди што се наоѓа под отворот познат како „Мариус Хилс Пит“.
Отворот се наоѓа во подрачје со богата вулканска историја. Откриен е во 2009 година со јапонската леталка SELENE, позната и како „Кагуја“, а подоцна бил набљудуван со орбитерот LRO на НАСА. Според податоците што агенцијата ги објави во 2022 година, отворот е широк приближно 65 на 90 метри и длабок околу 34 метри.
Научниците претпоставуваат дека тој би можел да води до тунел создаден од древни текови на лава. Ваквите структури настануваат кога надворешниот слој на лавата се зацврстува, додека под него продолжува да тече стопена карпа. Кога лавата ќе се повлече, зад неа може да остане празен подземен простор.
Истражувањето ќе го предводи Институтот за планетарни науки, а инструментите ќе бидат пренесени на Месечината со комерцијален лендер и ровер. Тимот ќе користи радар што продира низ тлото, сеизмички сензори и гравиметар за мерење на локалното гравитациско поле. Камерите ќе ја снимаат површината и ѕидовите на отворот.
Комбинацијата од овие мерења треба да покаже дали подземната празнина продолжува подалеку од видливиот отвор и, доколку постои, колкави се нејзините димензии. Раководителот на проектот, научникот Тан Пуциг, посочува дека заедничката примена на различните методи ќе овозможи подобро разбирање на подземната структура.
Можноста за откривање голема пештера е особено значајна за идните човечки мисии. Подземните простори би можеле да обезбедат заштита од штетното вселенско зрачење, микрометеоритите и екстремните температурни промени на месечевата површина. Сепак, нивната погодност за престој на луѓе ќе зависи од дополнителни истражувања.
Проектот има научна вредност и доколку не открие голем тунел. Слоевите од карпи, лава и реголит на ѕидовите на отворот можат да покажат како се одвивале вулканските процеси и дали меѓу ерупциите постоеле долги периоди на мирување.
Засега, постоењето и големината на тунелот што можеби се протега од „Мариус Хилс Пит“ остануваат отворени прашања. GIMLI треба да обезбеди податоци со кои научниците ќе можат попрецизно да ја испитаат оваа можност.
