Ѓумбирот со векови се користи во народната медицина, најчесто како топол чај против настинка и стомачни тегоби. Но, современите истражувања покажуваат дека неговата најдобро проучена примена е ублажувањето на одредени видови мачнина. Европската агенција за лекови ги разгледува и неговите традиционални примени при надуеност и други полесни дигестивни непријатности.
Едноставен корен со препознатлив луткаст вкус, ѓумбирот одамна има посебно место во народната медицина.
Во многу култури се користи како додаток во чаеви, супи и природни напитоци, особено во студените месеци.
Иако најчесто го поврзуваме со настинки и зајакнување на организмот, научниците посебно внимание посветуваат на неговото дејство врз желудникот и дигестивниот систем.
Што велат медицинските истражувања?
Според Европската агенција за лекови (ЕМА), одредени медицински препарати од ѓумбир во прав имаат поткрепена примена за спречување мачнина и повраќање при патување.
Агенцијата ја признава и неговата долготрајна традиционална употреба за ублажување на полесни стомачни грчеви, надуеност и гасови.
Сепак, овие примени немаат ист степен на научна потврда.
Истражувањата покажуваат и дека ѓумбирот може да помогне при мачнина поврзана со бременоста, но резултатите зависат од употребениот препарат и условите на истражувањето.
Затоа експертите предупредуваат дека не треба да се изедначуваат концентрираните медицински препарати со обичниот домашен чај од ѓумбир.
Како дејствува врз желудникот?
Ѓумбирот содржи природни соединенија познати како гингероли и шогаоли, кои се поврзуваат со дел од неговите биолошки ефекти.
Истражувачите претпоставуваат дека одредени состојки може да влијаат врз движењето на храната низ дигестивниот систем и механизмите што учествуваат во појавата на мачнина.
Сепак, точниот начин на дејствување сè уште не е целосно разјаснет.
Важно е да се знае дека надуеноста може да има различни причини, од начинот на исхрана до одредени заболувања, па ѓумбирот не претставува универзално решение.
Како традиционално се подготвува чај од ѓумбир?
Еден од наједноставните начини за користење на ѓумбирот е подготовката на топол домашен напиток.
Потребни се:
- Неколку тенки парчиња свеж ѓумбир.
- Околу 250 милилитри вода.
- Малку лимон, по желба.
- Мала количина мед, по желба.
Свежиот ѓумбир се мие, се сече на тенки парчиња и се става во топла вода.
Се остава да отстои околу пет до десет минути, по што напитокот може да се процеди.
По желба може да се додадат лимон или мед.
Ова е традиционален начин на подготовка, но не постојат доволно клинички докази дека домашниот чај има ист ефект како стандардизираните препарати користени во медицинските истражувања.
Кој треба да биде внимателен?
Иако ѓумбирот во вообичаени количини како храна генерално добро се поднесува, поголеми количества и концентрирани препарати можат да предизвикаат непријатности.
Меѓу можните несакани ефекти се киселини, печење во желудникот, дијареја и надразнување на устата и грлото.
Посебно внимателни треба да бидат лицата кои имаат гастроезофагеален рефлукс или земаат лекови што влијаат врз згрутчувањето на крвта.
Бремените жени, доилките и лицата кои редовно земаат терапија треба да се консултираат со лекар пред употреба на ѓумбир во медицински дози.
При силна или долготрајна мачнина, повраќање, болка во стомакот или необјаснети дигестивни проблеми, неопходна е лекарска проценка.
Природен производ со интересен медицински потенцијал
Ѓумбирот е пример за растение чија традиционална употреба поттикнала бројни современи научни истражувања.
Дел од неговите ефекти имаат научна поткрепа, додека за други сè уште се потребни поквалитетни клинички испитувања.
За повеќето луѓе, ѓумбирот може да биде корисен дел од разновидната исхрана и пријатен топол напиток во студените денови.
Но, главната порака на медицинските експерти е јасна: природното потекло не гарантира ефикасност или безбедност, а домашните препарати не треба да ја заменуваат потребната медицинска терапија.
