Една од најмистериозните радиостаници во светот повторно го привлече вниманието откако во неколку наврати го прекина својот вообичаен монотон сигнал и емитуваше гласовни пораки составени од зборови, броеви и кодови чие значење останува непознато.
Станува збор за руската краткобранова станица позната како UVB-76 или „The Buzzer“, која со децении емитува на фреквенцијата од 4625 kHz.
Меѓу 24 и 28 август нејзиното вообичаено зуење било прекинато повеќепати, а наместо него слушателите слушнале машки глас кој на руски јазик изговарал различни зборови и бројки.
Според извештаите на радиоаматерите кои постојано ја следат станицата, само во четвртокот биле регистрирани најмалку 25 вакви прекини.
Меѓу зборовите што наводно биле емитувани се „келнерка“, „спреј“ и „постоење“, по што мистериозното зуење повторно продолжувало како ништо да не се случило.
Случајност или порака во чувствителен момент?
Необичната активност привлече дополнително внимание поради нејзиното совпаѓање со ретката и ненајавена посета на директорот на ЦИА, Џон Ретклиф, на Москва.
Ретклиф пристигна во рускиот главен град на 25 август и разговараше со претставници на руските разузнавачки служби. Кремљ подоцна ја потврди посетата и соопшти дека рускиот претседател Владимир Путин бил информиран за резултатите од разговорите, иако лично не се сретнал со шефот на ЦИА.
Посетата била толку невообичаена што движењето на американскиот воен транспортен авион до Москва било следено преку јавно достапни системи за следење летови. Тоа била прва позната посета на Ретклиф на Русија откако ја презеде функцијата директор на ЦИА.
Но засега нема никаков доказ дека засилената активност на UVB-76 има врска со разговорите меѓу американските и руските разузнавачки служби.
Совпаѓањето е интересно, но останува само совпаѓање.
Што всушност е UVB-76?
Речиси секој што ќе намести краткобранов приемник на 4625 kHz во соодветни услови може да го слушне карактеристичното зуење.
Сигналот се повторува приближно 25 пати во минута и се емитува речиси непрекинато, 24 часа дневно.
Најстарите зачувани снимки од станицата датираат од почетокот на 1980-тите, а се смета дека нејзините претходни форми можеби функционирале уште од 1970-тите.
Она што ја направило UVB-76 светски позната се моментите кога монотоното зуење одеднаш престанува.
Тогаш во етерот може да се слушне човечки глас кој чита повикувачки знаци, необични зборови и низи од броеви.
Потоа гласот исчезнува и зуењето продолжува.
Најверојатно станува збор за руска воена комуникација
Точната функција на станицата никогаш не е целосно и официјално објаснета пред јавноста.
Сепак, специјализирани набљудувачи на воени радиокомуникации ја идентификуваат како дел од руска воена командна комуникациска мрежа.
Едно од најлогичните објаснувања за непрекинатото зуење е дека тоа служи како „маркер на каналот“ – ја одржува фреквенцијата постојано зафатена и подготвена за пренесување пораки кога ќе биде потребно.
Професорот Дејвид Стаплс, експерт за електронски и радиосистеми, претходно оцени дека зад станицата речиси сигурно стои руската држава и дека таа најверојатно е наменета за воени комуникации во итни ситуации или во услови кога вообичаените комуникациски системи би биле нарушени.
Зошто ја нарекуваат „радио на судниот ден“?
Тука приказната станува многу помистериозна.
Со години кружи теорија дека UVB-76 на некаков начин е поврзана со рускиот нуклеарен систем „Периметар“, на Запад познат под драматичниот назив „Dead Hand“ – „Мртва рака“.
Системот бил создаден во Советскиот Сојуз за време на Студената војна како резервен механизам за пренесување наредби за нуклеарен одговор во екстремно сценарио во кое главната командна структура би била уништена или комуникациите би биле прекинати.
Токму поради оваа теорија UVB-76 го добила популарниот прекар „Doomsday Radio“.
Но постои една клучна работа: нема потврдени докази дека UVB-76 е директно поврзана со „Периметар“ или дека има каква било улога во активирање нуклеарно оружје.
Тоа останува една од најпознатите теории што ја следат станицата, а не утврден факт.
Мистериозни пораки се слушале и претходно
Ова не е првпат „The Buzzer“ да стане необично активен.
Во текот на годините радиоаматерите регистрирале бројни пораки со зборови кои на прв поглед немаат никаква меѓусебна врска, придружени со серии броеви и повикувачки ознаки.
Во април биле регистрирани зборови кои во превод звучат како „Нептун“ и „тимус“, заедно со други необични кодни зборови.
Во други случаи биле емитувани комбинации од букви и бројки кои за обичниот слушател немаат никаква смисла.
Токму тоа е суштината на кодираниот комуникациски систем: пораката може да биде бесмислена за секој што не располага со правилниот код, протокол или однапред договорено значење.
Дали засилената активност значи дека нешто се подготвува?
Не мора.
Историјата покажува дека активноста на UVB-76 понекогаш се зголемува во периоди на голема политичка или воена напнатост, што неизбежно создава шпекулации.
Но фактот дека две работи се случуваат во исто време не докажува дека се поврзани.
Затоа од сегашните емитувања не може да се заклучи дека Русија подготвува воена операција, нуклеарна акција или некаков друг драматичен потег.
Она што со сигурност го знаеме е дека станицата постои, дека нејзиниот сигнал со децении се слуша на 4625 kHz и дека повремено преку неа се испраќаат структурирани гласовни пораки.
Кој точно ги прима, што значат кодовите и зошто токму сега биле толку чести – тоа останува познато само на луѓето од другата страна на сигналот.
И токму затоа, повеќе од четири децении откако радиоаматерите почнаа систематски да ја следат, „The Buzzer“ останува една од најфасцинантните мистерии во радиоетерот.
