Долговечноста со години најчесто се поврзува со здравата исхрана, физичката активност и добрата генетика. Сепак, најновото научно истражување спроведено на италијанскиот остров Сардинија – едно од ретките места во светот познати како „Сини зони“ – покажува дека важна улога може да има и личноста на човекот.
Истражувањето, чии резултати се објавени во научното списание International Journal of Applied Positive Psychology, а ги пренесе Science Alert, открива дека луѓето кои живеат во регионите со најголем број стогодишници споделуваат одредени психолошки карактеристики што им помагаат полесно да се справуваат со животните предизвици и да развијат поздрави животни навики.
Што се „Сини зони“?
„Сини зони“ се неколку региони во светот каде што луѓето во просек живеат значително подолго и многу почесто ја доживуваат стотата година. Една од најпознатите е на италијанскиот остров Сардинија, каде што научниците со години се обидуваат да ја откријат тајната на исклучителната долговечност на локалното население.
Досегашните истражувања главно биле насочени кон исхраната, начинот на живот и силните семејни и општествени врски. Но, тимот предводен од психологот Марија Кјара Фастаме од Универзитетот во Каљари решил да испита дали личноста исто така игра значајна улога.
Според истражувачите, карактерот влијае врз начинот на кој луѓето носат одлуки, се справуваат со стресот и создаваат навики што им помагаат да останат активни и во поодминати години.
„Нашите резултати покажуваат дека комбинацијата од адаптивни карактерни особини и успешни стратегии за справување со животните предизвици придонесува за поактивен животен стил и подобро успешно стареење“, наведуваат авторите.
Во истражувањето учествувале лица од 71 до 101 година
Во студијата биле опфатени 125 испитаници на возраст меѓу 71 и 101 година.
Од нив:
– 55 лица живееле во „Сината зона“ на Сардинија;
– 70 испитаници биле од соседни заедници надвор од зоната.
Истражувачите намерно ги избрале тие населби бидејќи имаат речиси идентични културни и социоекономски услови, а сите жители користат ист италијански јавен здравствен систем.
Испитаниците пополнувале прашалници и учествувале во интервјуа со кои биле оценувани:
– физичкото и менталното здравје;
– квалитетот на живот;
– слободното време и хобијата;
– петте главни особини на личноста – отвореност, совесност, екстровертност, пријатност и невротичност.
Една особина особено се издвојува
Иако не биле утврдени големи разлики во вкупниот здравствен квалитет на животот меѓу испитаниците, една психолошка особина јасно се издвојувала.
Жителите на „Сината зона“ покажале значително повисоко ниво на отвореност, особина што подразбира:
– љубопитност;
– желба за учење;
– прифаќање нови искуства;
– подготвеност за истражување нови идеи.
Покрај тоа, тие покажале:
– подобри механизми за справување со стресот;
– поголема емоционална зрелост;
– повеќе време посветувале на хобија и активности што го стимулираат умот и телото.
Што покажала анализата?
Кога научниците ги анализирале сите учесници заедно, забележале неколку значајни поврзаности.
Луѓето со поголема отвореност:
– почесто пријавувале подобра психолошка благосостојба;
– повеќе време посветувале на хобија и активности што им носат задоволство.
Испитаниците со изразена совесност:
– биле позадоволни од животот;
– покажувале подобри стратегии за справување со секојдневните предизвици.
Од друга страна, лицата со повисоко ниво на невротичност почесто пријавувале полош квалитет на живот поврзан со здравјето.
Личноста не го продолжува животот директно
Авторите нагласуваат дека резултатите не значат дека самата личност директно го продолжува животниот век.
Според нив, одредени карактерни особини ги поттикнуваат луѓето да усвојат поздрави навики. Љубопитните личности почесто:
– бараат нови искуства;
– одржуваат активен социјален живот;
– развиваат хобија;
– остануваат физички активни;
– продолжуваат да учат и во подоцнежните години.
Токму таквиот начин на живот може да придонесе за подобро здравје и успешно стареење.
Потребни се дополнителни истражувања
Научниците предупредуваат дека станува збор за релативно мало опсервациско истражување кое не може да докаже директна причинско-последична врска помеѓу личноста и долговечноста.
Сепак, резултатите се совпаѓаат со сè поголем број научни студии кои покажуваат дека психолошките карактеристики се важен дел од сложувалката на здравото стареење, заедно со правилната исхрана, редовната физичка активност и квалитетните меѓучовечки односи.
Дополнително, една од најдолготрајните светски студии за стогодишници покажала дека силното чувство за животна цел, блиските семејни врски и одредени карактерни особини имаат значајна улога во долговечноста.
Заклучокот на научниците е дека тајната на долг живот најверојатно не се крие во еден единствен фактор, туку во комбинација од здрави навики, поволна животна средина и психолошки особини кои со текот на годините ги обликуваат нашите секојдневни избори.
