Романот „Дваесет и првиот“ со поднаслов „Книга на фантазми“ се враќа пред македонските читатели како една од најтрофејните македонски прозни дела
.- Проф. Д-р Јелена Лужина: роман што восхитува; Проф. Д-р Венко Андоновски: елегантен, мистичен, рафиниран и раскошно структуриран роман…
Деновиве љубителите на убавата домашна литература, одново ќе имаат можност да се сретнат со еден од најоригиналните македонски современи романи. Со поддршка на Министерството за култура и туризам, книгоиздателството ВиГ Зеница го објави романот „Дваесет и првиот“, едно од најбележитите дела на македонски писател Томислав Османли. Станува збор за првата книга од повеќегодишниот проект на објавувањето Избрани дела од истакнатиот писател, прозаист и драмски автор.
Романот „Дваесет и првиот“ која го носи поднасловот „Книга на фантазми“ во 2010 ја доби наградата „Роман на годината“ што ја востанови и тогаш ја доделуваше „Утрински весник“. Во 2010 година со одлука на уште едно мериторно жири (Д-р Ферид Мухиќ, Д-р Луан Старова и Д-р Наташа Аврамовска) беше македонски кандидат за престижната регионална книжевна награда „Балканика“ која таа година се доделуваше во Валона, Албанија, а ја доби истакнатиот писател Исмаил Кадаре, додека романот „Дваесет и првиот“ беше второпласирана книга од страна на меѓународното жири, меѓу повеќето балкански кандидати на тој избор за „Балканика“.
Романот „Дваесет и првиот“ првично беше објавен од страна на издавачката куќа „Блесок“ и доживеа две изданија во Македонија и повеќе преводи: на англиски (Марија Џоунс и Метју Џоунс), руски (Олга Панкина), хрватски (Проф. Д-р Борислав Павловски), српски (Зоран Ж. Пауновиќ), црногорски (Марина Ѓуровиќ-Маркоска, претходно Проф. Нена Вујадиновиќ), бугарски (Марин Петров) и арапски јазик (Ханд Адел), во сите тие средини проследен со суперлативи од книжевната критика.
Рецензии, одломки од романот и интервјуа со авторот беа објавувани по регионалните весници и списанија, на програмите на Третите програми на Хрватското Радио и на Радио Белград, додека египетската национална телевизија „Nile TV“ од Каиро, на романот, македонскиот идентитет и историја и на нашите преродбенски личности кои се едновремено и ликови ро романот, му посвети едночасовна емисија во разговор со преведувачката на „Дваесет и првиот“, меѓу останатото и како прва македонска книга преведена на арапски јазик. Втората програма на Радио Белград објави серија одломки од македонскиот роман, во поголем број продолженија. Белградскиот портал за култура и уметност „BG Ed Culture“ овој македонски роман го прогласи за еден од петте најдобри странски книги поредени во Србија во 2015 година. Посебните изданија на „Дваесет и првиот“ беа претставувани на Саемите на книгата во Лајпциг, Белград, Москва, а арапското издание и на големите саеми во Каиро, а потос и во Алжир, Саудиска Арабија, Судан, Кувајт и Мароко.
Инаку, за романот на Османли пишуваа Божидар Алајбеговиќ, Јагна Погачник, Теута Бутучи, Радојичиќ… а, кај нас своите највисоки оценки ги искажаа членовите на жирито на наградата “Роман на годината“: Димитар Башевски, Д-р Науме Радически, Манчо Митевски, како и литературните автори и критичари Глигор Стојковски, Д-р Венко Андоновски, Златица Петковска, Бојан Иванов, Мирјана Јанческа, Билјана Билјановска, Д-р Наташа Аврамовска и Д-р Јелена Лужина.
„ … Што напишал Томислав Османли, за толку да нѐ восхити? – пишува Д-р Јелена Лужина во својата рецензија под насловот „Чиј е овој сон?“, објавена во февруари 2010 година во весникот„Дневник“ – Најкратко: нешто што во нашава литература не го направил уште никој. Еден вехементен роман за тегобниот дваесет и први век, македонски и светски, ама роман кој не е литераризиран според логиката на книжевниот текст, туку на технолошките стандарди на компјутерските игри. Во кои, знаеме, владее сосема поинаква (превртена) етика и естетика на бесчувствителноста (уривање и убивање), миговноста (сѐ е молскавично и служи, главно, за еднократна употреба), синхроницитетот (сѐ се случува едновремено и секаде) и на „божемноста“ (Бодријар тоа го вика симулакрум): бидејќи „само“ си играме, ништо што го правиме не е вистинско, не подразбира одговорноста, ниту произведува последици…“
Истакнатиот писател и книжевен теоретичар Д-р Венко Андоновски за романот „Дваесет и првиот“ истакнува: „Томислав Османли напишал елегантен, мистичен, интелектуално рафиниран, раскошно структуриран роман за потрагата по тајниот премин кон подоброто утре, кон подобрите места, кон вечноста која наликува на митската змија што се храни од својата опашка. Од друга страна романот е жестока критика на секојдневието и на нашата македонска судбина постојано да копнееме по друго место, по друг свет, некаде зад куќниот праг, за конечно, откако ќе ја платиме цената на расточувањето на идентитетот и човековото обезличување што тој прекрасен нов свет ни ја испорачува, да се вратиме дома, каде единствено може да се пронајде мистичниот таен премин кон вечното блаженство и спокој. Роман што воодушевува и што се чита со едно отворање на кориците.“
По повеќе години отсуство од нашите книжарници, романот „Дваесет и првиот“, една од најтрофејните македонски книги, во издание на „ВиГ Зеница“, му се враќа на македонскиот читател како првата книга од повеќегодишната серија Избрани дела на Томислав Османли. Од наредната седмица книгата ќе може да се најде во книжарниците “Литература.мк“ и „Или-или“.
