Кога купуваме кебаб или месо на ражен, најчесто претпоставуваме дека производот навистина го содржи месото наведено на менито или декларацијата. Но едно истражување спроведено врз примероци од Полска и Германија покажало дека тоа не било секогаш случај.
Научниците анализирале вкупно 35 примероци кебаб и месо на ражен купени во ресторани и објекти за брза храна. Четири примероци биле набавени во Германија, а останатите 31 во Полска.
За да утврдат какво месо навистина се наоѓа во производите, истражувачите користеле PCR генетска анализа и барале ДНК од четири животински видови – овца, кокошка, говедо и свиња.
Резултатите покажале дека кај значителен дел од анализираните производи декларираниот состав не одговарал целосно на она што било пронајдено со лабораториската анализа.
Само 28 проценти од примероците содржеле исклучиво месо од животинскиот вид што бил наведен во декларацијата.
Во дури 60 проценти од примероците била откриена ДНК и од други животински видови, било како замена за декларираното месо или како дополнителна состојка.
Покрај различните видови месо, во повеќе производи биле пронајдени и значителни количества лој, соја и сол.
Јагнешкото не било секогаш јагнешко
Особено интересни биле резултатите кај производите што биле продавани или рекламирани како јагнешки кебаби и раженчиња.
Јагнешкото често се наведува како главна состојка кај ваквите производи, но во неколку примероци научниците откриле пилешко месо кое воопшто не било наведено во составот.
Кај дел од производите рекламирани како јагнешки била пронајдена и говедска или пилешка ДНК, а во некои примероци јагнешко месо воопшто не било откриено.
Уште посериозен бил наодот кај три примероци јагнешки кебаб во кои лабораториската анализа открила свинско месо.
Овој податок е особено чувствителен за луѓето кои не консумираат свинско месо поради верски, културни или други причини.
Ако производот е означен како јагнешки, потрошувачот оправдано очекува во него да нема недекларирано свинско месо.
Пилешките раженчиња поминале подобро
Кај пилешките раженчиња резултатите биле поповолни.
Најголем дел од анализираните примероци одговарале на наведениот состав.
Сепак, имало еден исклучок во кој, покрај пилешкото, била пронајдена и говедска ДНК.
Истражувањето, според тоа, не покажало дека секој кебаб или ражен е погрешно означен, туку дека кај одредени категории отстапувањата биле доволно чести за да предизвикаат загриженост и потреба од дополнителни контроли.
Слични проблеми биле откриени и во Велика Британија
Резултатите од истражувањето во Полска и Германија не можат автоматски да се применат на цела Европа, бидејќи станува збор за релативно ограничен број примероци од две земји.
Сепак, слични проблеми биле забележани и во претходни анализи во Велика Британија.
Во 2009 година таму биле анализирани дури 494 примероци кебаб и месо на ражен, собрани од 76 различни области.
Резултатите покажале дека околу 40 проценти од анализираните производи биле неточно означени.
Во 35 проценти од примероците било пронајдено месо од животински видови кои воопшто не биле наведени меѓу состојките.
Во шест кебаби било откриено и свинско месо кое не било наведено на декларацијата.
Некои кебаби имале речиси 2.000 калории
Неточното декларирање на месото не било единствениот проблем што го покажале истражувањата.
Британската анализа укажала и на тоа колку калоричен и нутритивно тежок може да биде еден голем кебаб.
Кај некои од анализираните оброци биле измерени дури 1.990 калории.
Тоа е приближно 95 проценти од референтниот дневен енергетски внес за жена, зависно од индивидуалните потреби.
Уште поизразени биле вредностите за заситените масти и солта.
Кај одредени примероци количината на заситени масти достигнувала дури 346 проценти од препорачаната дневна количина, додека содржината на сол достигнувала 277 проценти од препорачаниот дневен внес.
Тоа значи дека еден голем кебаб, во зависност од неговата големина и состав, може да обезбеди огромен дел од дневниот внес на енергија, сол и заситени масти.
Не е важно само кое месо се наоѓа во производот
Стручњаците посочуваат дека прашањето за квалитетот на кебабот не се сведува само на тоа дали видот на месото наведен на декларацијата одговара на вистинската содржина.
Производите од брза храна можат да содржат значителни количества масти, сол и калории, а во производството може да се користат и различни адитиви и конзерванси.
Важен е и начинот на подготовка и чување.
Кај месото кое се пече на голем вертикален ражен, различните слоеви постепено се загреваат и сечат во текот на денот.
Ако температурата не е соодветна, ако месото предолго стои или не се почитуваат правилата за хигиена и безбедност на храната, постои ризик од бактериска контаминација.
Тоа, секако, не значи дека секој кебаб претставува здравствен ризик или дека сите угостителски објекти неправилно ракуваат со храната.
Но правилното чување, термичката обработка и хигиената се клучни за безбедноста на ваквите производи.
Дали треба целосно да се откажеме од кебаб?
Не нужно.
Истражувањата од Полска, Германија и Велика Британија не покажуваат дека секој кебаб или производ од месо на ражен има проблематичен состав.
Она што го покажуваат е дека во одредени случаи може да постои значителна разлика меѓу она што е наведено на декларацијата и она што навистина се наоѓа во производот.
За потрошувачите тоа е потсетник дека вреди да се обрне внимание на потеклото и квалитетот на месото, репутацијата на објектот, начинот на подготовка и зачестеноста со која се консумира ваква храна.
Кебабот може да биде повремен оброк, но високата содржина на калории, сол и заситени масти кај некои производи покажува зошто ваквата храна не е најдобар избор за секојдневна исхрана.
А кога станува збор за самиот состав, генетските анализи покажуваат дека она што е напишано на менито или декларацијата понекогаш не ја раскажува целата приказна за тоа што навистина се наоѓа во производот.
