Линиите што остануваат на кожата по соблекувањето на чорапите најчесто се последица од притисокот на ластикот и сами по себе не се доказ за заболување. Ако трагите брзо исчезнат и нема видлив оток, болка или други тегоби, обично нема причина за загриженост.
Сепак, длабоките и долготрајни вдлабнатини, особено ако се придружени со отечени стапала и зглобови, може да укажуваат на задржување течност во ткивата, односно едем. Во таков случај, важно е да се набљудува колку често се појавува отокот, дали ги зафаќа двете нозе и дали е придружен со други симптоми.
Зошто чорапите оставаат траги?
Еластичниот раб на чорапот ја притиска кожата и мекото ткиво. Ако чорапите се тесни, трагата може да се појави и без вистински здравствен проблем.
Линиите можат да бидат поизразени и кога во ткивото има наталожена течност. Во таков случај, покрај трагите од чорапите може да се забележат:
• отечени стапала или зглобови
• затегната или сјајна кожа
• чувство на тежина во нозете
• потешко обување на вообичаените чевли
• вдлабнатина што останува на кожата по благ притисок
• зголемување на отокот кон крајот на денот
Кога трагите најчесто се безопасни?
Благ и привремен оток може да се појави по долго седење или стоење, патување, престој во топла средина или ден поминат со малку движење.
Во овие ситуации, отокот обично се јавува на двете нозе, не е болен и постепено се повлекува по движење, одмор или подигнување на нозете.
Траги можат да остават и претесни чорапи, особено модели со силен ластик. Ако по нивното соблекување нема реално зголемување на обемот на стапалата или зглобовите и линиите брзо исчезнат, најверојатно станува збор за обичен механички притисок.
Кога треба да се посомневате на здравствен проблем?
Повторливиот или долготраен оток може да има различни причини и не треба да се проценува само според изгледот на трагите.
Можни причини се:
• хронична венска слабост и проширени вени
• лимфедем
• несакано дејство од одредени лекови
• заболувања на срцето, бубрезите или црниот дроб
• инфекција или воспаление
• повреда
• длабока венска тромбоза
• бременост и одредени компликации во бременоста
Некои лекови за крвен притисок, особено одредени блокатори на калциумовите канали, може да предизвикаат отекување на зглобовите. Терапијата не треба да се прекинува самостојно – потребна е консултација со лекар.
Едната нога е нагло отечена – реагирајте брзо
Отокот само на едната нога, особено ако се појавил ненадејно, е болен, топол или придружен со црвенило, бара итна медицинска процена. Овие симптоми можат да се појават кај длабока венска тромбоза, односно создавање крвен тромб во длабока вена.
Американскиот Центар за контрола и превенција на болести ги наведува необјаснетиот оток, болката, чувствителноста, затоплувањето и промената на бојата на кожата како можни симптоми на тромбоза. CDC – симптоми на крвен тромб
Ако покрај отокот се појават отежнато дишење, болка или стегање во градите, забрзано чукање на срцето, кашлање крв, несвестица или силна слабост, веднаш побарајте итна медицинска помош. Тоа може да укажува на белодробна емболија.
Кога отокот може да биде поврзан со срцето?
Отекувањето на двете стапала, зглобови или потколеници може да се појави кај срцева слабост, но најчесто не е единствениот симптом.
Загрижувачка е комбинацијата со:
• отежнато дишење при лесна активност или во лежечка положба
• необјаснет замор и слабост
• нагло зголемување на телесната тежина
• ноќна кашлица
• чувство на надуеност или оток на стомакот
Американското здружение за срце наведува дека наталожувањето течност може да предизвика отекување на стапалата, зглобовите и нозете, често заедно со замор и недостиг на воздух. American Heart Association – знаци на срцева слабост
Посебно внимание во бременоста
Постепениот и благ оток на нозете и стапалата е чест во бременоста, особено кон крајот на денот. Сепак, ненадејното зголемување на отокот, особено на лицето, рацете и стапалата, може да биде предупредување за прееклампсија.
Бремените жени треба веднаш да се јават кај лекар ако отокот е придружен со силна главоболка, заматен вид или светкање пред очите, болка под ребрата, мачнина или изразено лошо чувство. NHS – оток во бременоста
Што можете да направите дома?
Ако отокот е благ, се јавува на двете нозе и нема предупредувачки симптоми, може да помогнат неколку едноставни мерки:
• подигнете ги нозете на перница додека одморате
• избегнувајте долго седење или стоење во иста положба
• правете кратки прошетки за подобрување на циркулацијата
• носете пошироки и удобни обувки
• заменете ги тесните чорапи со модели со помек ластик
• внимавајте на прекумерниот внес на сол
• одржувајте ја кожата чиста, сува и негувана
Овие мерки ги препорачува и британската Национална здравствена служба за олеснување на благ оток на нозете. Ако состојбата не се подобри за неколку дена или постепено се влошува, потребен е преглед. NHS – отечени стапала и нозе
Не земајте диуретици на своја рака и не започнувајте со носење медицински компресивни чорапи без совет од лекар, особено ако причината за отокот не е позната.
Кога да закажете преглед?
Обратете се кај лекар ако:
• отокот трае неколку дена и не се намалува
• редовно се повторува или станува поизразен
• ги зафаќа и лицето, рацете или стомакот
• е придружен со болка, црвенило или затоплување
• се појавил по започнување нова терапија
• имате заболување на срцето, бубрезите, црниот дроб или вените
• забележувате нагло зголемување на телесната тежина
• имате недостиг на воздух или необјаснет замор
Трагите од чорапите не треба автоматски да предизвикуваат страв. Важно е дали брзо исчезнуваат и дали постојат вистински оток и дополнителни симптоми. Телото понекогаш испраќа важни сигнали преку едноставни промени, а навремената лекарска процена е најсигурниот начин да се утврди нивната причина.
