Необичен медицински и правен случај во Австралија го привлече вниманието на светската јавност, откако жена која била сурогат-мајка родила две бебиња во иста бременост, но со целосно различни биолошки родители.
Девојчето било зачнато со вонтелесно оплодување и генетски му припаѓало на парот за кој жената ја носела бременоста. Момчето, пак, било природно зачнато дете на сурогат-мајката и нејзиниот сопруг.
Двете деца се развивале истовремено во нејзината матка и биле родени со царски рез во ноември 2025 година. Иако колоквијално се нарекуваат близнаци, тие не се биолошки брат и сестра.
Ембрион бил пренесен во април 2025 година
Случајот се одвивал во австралиската сојузна држава Квинсленд. Дваесет и седумгодишната жена, која претходно веќе била мајка на пет деца, прифатила да учествува во алтруистички договор за сурогат-мајчинство.
Со парот кој не можел самостојно да ја изнесе бременоста се запознала преку заеднички пријател и преку социјалните мрежи. Договорот бил склучен во септември 2024 година.
Жената од другиот пар била родена без матка, поради што не можела да носи дете. Нејзина јајце-клетка била оплодена со сперма од сопругот, а создадениот ембрион бил пренесен во матката на сурогат-мајката во април 2025 година.
Во приближно истиот период, сурогат-мајката забременила и по природен пат со својот сопруг. На подоцнежниот ултразвучен преглед било утврдено дека носи две бебиња, иако во матката бил пренесен само еден ембрион.
Генетските тестови ја откриле необичната ситуација
Дополнителните генетски испитувања покажале дека девојчето е биолошко дете на парот што ја започнал постапката за сурогат-мајчинство, додека момчето е биолошко дете на жената што ја носела бременоста и на нејзиниот сопруг.
Децата биле родени со царски рез во ноември 2025 година. Од раѓањето, секое дете живее со своите биолошки родители.
Меѓу двете семејства немало спор околу тоа кој треба да се грижи за децата. Момчето останало со мајката што го родила и со нејзиниот сопруг, додека девојчето било предадено на парот чиј ембрион бил пренесен во постапката за вонтелесно оплодување.
Случајот, сепак, предизвикал сериозна правна дилема.
Зошто морал да одлучува суд?
Законите за сурогат-мајчинство во Квинсленд содржат одредби со кои треба да се спречи раздвојување на деца родени во повеќеплодна сурогат-бременост.
Според тие правила, судот вообичаено не може да донесе одлука за пренесување на родителските права само за едно од децата ако тие се сметаат за „браќа или сестри по раѓање“. Одредбата била создадена за да спречи разделување на конвенционални близнаци родени од сурогат-мајка.
Но, законодавството не предвидело ситуација во која во иста матка истовремено се развиваат две биолошки неповрзани деца.
Поради тоа, Детскиот суд во Квинсленд морал да утврди како децата ќе бидат класифицирани и дали родителството над девојчето може законски да му се пренесе на парот чиј биолошки ембрион бил носен од сурогат-мајката.
Не се „браќа и сестри по раѓање“
Судијката Џоди Вулдриџ заклучила дека момчето и девојчето, иако можат да се опишат како „гестациски близнаци“, не се „браќа и сестри по раѓање“ во правната смисла предвидена со законот за сурогат-мајчинство.
Со ваквата одлука било овозможено официјално да се утврди родителството над девојчето во корист на нејзините биолошки родители, додека момчето останало со сурогат-мајката и нејзиниот сопруг.
Судската одлука на тој начин ја потврдила состојбата што веќе постоела во практиката – две деца родени во ист ден, од иста жена, но со две различни биолошки и правни семејства. ABC News Australia
Дали разделувањето може да им наштети на децата?
Пред да се донесе одлуката, двете семејства ангажирале независен советник, кој подготвил процена за можните психолошки последици од одделното растење на децата.
Во извештајот било наведено дека, доколку двете деца растат во стабилни и грижливи семејства, нивното раздвојување од раѓањето само по себе најверојатно нема да предизвика психолошка штета.
Според процената, за нивниот развој ќе бидат поважни квалитетот на грижата, семејната стабилност, искреноста за нивното потекло и начинот на кој ќе се одржува нивната меѓусебна поврзаност.
Двете семејства веќе одржуваат контакт и изразиле намера децата да растат знаејќи едно за друго. Планирано е приказната за нивното раѓање да им биде објаснета постепено и на начин приспособен на нивната возраст. The Guardian
Случај што законите не го предвиделе
Овој исклучително редок настан покажува дека развојот на репродуктивната медицина може да создаде ситуации што постојните закони не ги предвиделе.
Во овој случај не постоел спор меѓу семејствата, туку потреба судот да ја усогласи биолошката реалност со прописите создадени за поинакви околности.
Конечниот исход е необичен, но јасен: две бебиња што ја делеле истата бременост и биле родени во ист ден, а сепак имаат различни биолошки мајки, различни биолошки татковци и различни правни родители.
