Витаминот Д има важна улога во одржувањето на здрави коски и мускули, нормалното функционирање на имунолошкиот систем и регулирањето на калциумот и фосфорот во организмот.
Телото може да го создава под влијание на сончевата светлина, а го добиваме и преку храната и суплементите. Но едно од најчестите прашања е: дали витаминот Д треба да се зема наутро или навечер?
Одговорот е поедноставен отколку што изгледа – за повеќето луѓе часот во денот не е пресуден. Многу поважно е витаминот Д да се зема редовно и, по можност, со оброк.
Зошто е подобро да се зема со храна?
Витаминот Д е витамин растворлив во масти. Тоа значи дека неговата апсорпција може да биде подобра кога се зема заедно со оброк што содржи одредено количество масти.
Таков оброк може да содржи, на пример, јајца, јогурт, сирење, маслиново масло, авокадо, јаткасти плодови или риба.
Затоа нема правило дека мора да се зема со појадок. Ако ручекот или вечерата ви е поредовен и покомплетен оброк, витамин Д може да се земе и тогаш.
Наутро или навечер?
Нема убедливи докази дека земањето витамин Д наутро е подобро отколку навечер за неговата ефикасност.
Некои луѓе претпочитаат да го земаат наутро затоа што полесно се сеќаваат, додека други го земаат со ручек или вечера.
Постојат истражувања за можната поврзаност меѓу витаминот Д, мелатонинот и спиењето, но засега нема доволно докази дека земањето витамин Д навечер кај здрави луѓе сигурно го нарушува сонот.
Практично, најдобро време е она време во денот кога најлесно ќе се придржувате до редовното земање.
Во кои намирници природно го има?
Не постојат многу намирници кои природно содржат големи количества витамин Д.
Меѓу подобрите извори се:
– масните риби како лосос, сардина, скуша и харинга,
– жолчката од јајце,
– црниот дроб,
– одредени печурки,
– рибиното масло,
– млеко, растителни напитоци и други производи збогатени со витамин Д.
Особено во периоди со малку сончева светлина, внесот преку храната и, кога е потребно, преку суплементи може да стане позначаен.
Дали мора да се комбинира со магнезиум и калциум?
Често може да се слушне дека витамин Д „мора“ да се зема заедно со магнезиум и калциум, но тоа е премногу поедноставено.
Витаминот Д навистина е тесно поврзан со метаболизмот на калциумот, а магнезиумот учествува во бројни процеси во организмот. Сепак, тоа не значи дека секој што зема витамин Д треба автоматски да зема и дополнителен калциум или магнезиум.
Непотребното земање високи дози на повеќе суплементи може да создаде свои проблеми.
Повеќе витамин Д не значи и повеќе здравје
За разлика од некои витамини растворливи во вода, витамин Д може да се натрупува во организмот.
Долготрајното земање премногу високи дози може да предизвика прекумерно зголемување на калциумот во крвта.
Тогаш може да се појават мачнина, слабост, жед, често мокрење, а во потешки случаи и проблеми со бубрезите, нарушување на срцевиот ритам и други компликации.
Затоа високите дози не треба да се земаат „за секој случај“.
Најважното правило
Ако земате витамин Д, не е најважно дали часовникот покажува 8 наутро или 8 навечер.
Поважно е да се зема редовно, во соодветна доза и најдобро заедно со оброк што содржи малку масти.
А кога постои сомневање за недостаток или се размислува за долготрајно земање повисоки дози, најкорисно е нивото на витамин Д да се процени според индивидуалната состојба, наместо дозата да се одредува произволно.
