Цената на електричната енергија за домаќинствата во Македонија во првата половина од 2026 година била речиси 60 отсто пониска од просечната цена во Европската Унија. Според податоците што ги објави „Еуроњуз“, еден киловат-час во Македонија чинел околу 11,68 евроценти, додека просекот во ЕУ изнесувал 28,32 евроценти.
Разликата покажува дека македонските домаќинства плаќале околу 59 отсто помалку за електричната енергија во споредба со просечната цена за домаќинствата во Унијата.
Во регионот, цената во Македонија била слична со онаа во Србија и Албанија, а пониска од цените во Бугарија и Хрватска. Меѓу земјите со највисоки цени на струјата во Европа се Германија и Ирска.
ЕСМ има значајна улога во снабдувањето
Еден од факторите што влијаат врз пониската цена во Македонија е регулираниот систем на снабдување. Домаќинствата се снабдуваат преку универзалниот снабдувач, кој значителен дел од потребната електрична енергија ја обезбедува од државната компанија ЕСМ.
Продажбата на електрична енергија по регулирани цени, кои можат да бидат пониски од пазарните, влијае врз конечната цена што ја плаќаат граѓаните.
Според анализата на Организацијата за економска соработка и развој – ОЕЦД, поддршката преку цените на електричната енергија во периодот од 2018 до 2023 година достигнала кумулативна вредност од околу 1,4 милијарди евра.
Цената зависи и од начинот на потрошувачка
Конечната сметка за струја на секое домаќинство зависи од вкупната потрошувачка, користењето на дневната и ноќната тарифа и примената на блок-тарифите.
Поголема потрошувачка во повисоките блокови може да ја зголеми сумата за плаќање. Затоа споредбата на просечните цени не значи дека сите домаќинства плаќаат иста цена за секој потрошен киловат-час.
Домашното производство не ги покрива секогаш сите потреби, па дел од струјата се набавува од странските пазари. Во периодот од 2020 до 2023 година, нето-увозот во просек покривал околу 20,8 отсто од домашната потрошувачка.
Податоците ја сместуваат Македонија меѓу земјите со пониски цени на електричната енергија за домаќинствата во Европа, при што значајна улога во снабдувањето и формирањето на цената има домашното производство на ЕСМ.
