Може ли еден ден вештачката интелигенција да работи од дата-центри во орбитата, напојувани со сончева енергија? Гугл ќе почне да го испитува тоа прашање со експериментален сателит што, според „Њујорк тајмс“, треба да биде лансиран на 1 октомври со ракета „Фалкон 9“ на „Спејс икс“ од Калифорнија.
Сателитот е првиот тест во рамките на проектот „Suncatcher“. Гугл потврди дека мисијата, развиена со компанијата „Planet Labs“, треба да покаже како неговите чипови за вештачка интелигенција ќе се справат со лансирањето, вселенското зрачење и тешкотиите при ладењето во орбита.
Прототипот, наречен „MVP“, е со големина приближно колку фрижидер. Во него се сместени четири Гуглови TPU-чипови, чија заедничка пресметковна моќ е приближно еднаква на еден сервер во дата-центар. Соларните панели ќе обезбедуваат околу еден киловат електрична енергија, а мисијата е планирана да трае приближно една година. Сателитот би требало да може да одговори и на едноставни барања до вештачката интелигенција, но неговата главна задача е тестирање на хардверот.
Лансирањето доаѓа порано од првичниот план. Кога го претстави „Suncatcher“ во 2025 година, Гугл најави два прототипски сателита за почетокот на 2027 година. Тие и понатаму се планирани како следен чекор, кога компанијата сака да ја испроба и комуникацијата меѓу сателитите.
Најголемиот инженерски предизвик е топлината. Во вакуум нема воздух што би ја одведувал топлината како во земските дата-центри. Затоа Гугл испитува систем што ја пренесува топлината од чиповите до радијатори на сателитот. Според деталите објавени за прототипот, чиповите ќе можат да работат околу 15 минути пред да направат пауза за ладење.
Долгорочната замисла е многу поголема од овој прв сателит: повеќе летала со соларни панели и AI-чипови би работеле заедно, поврзани со оптички врски. Во своето истражување Гугл разгледува пример со 81 сателит што би летале во блиска формација. Засега тоа е истражувачки модел, а не одобрен план за изградба на орбитален дата-центар.
Причината за ваквите експерименти е сè поголемата потреба од електрична енергија за вештачката интелигенција. Меѓународната агенција за енергија проценува дека глобалната потрошувачка на дата-центрите може да достигне околу 945 терават-часови годишно до 2030 година. Но, за орбиталните дата-центри допрва треба да се решат прашањата за ладењето, зрачењето, преносот на податоци, цената на лансирање и влијанието на голем број сателити врз животната средина.
Првиот лет затоа нема да ја пресели вештачката интелигенција во вселената. Тој ќе покаже дали чиповите можат сигурно да работат таму — неопходен прв тест пред Гугл да размислува за многу поголем систем.
