Научници од Институтот за наука „Вајцман“ развија систем заснован на вештачка интелигенција што може да реконструира слика која ја гледа човек, користејќи снимки од неговата мозочна активност. Алатката, наречена Brain-IT, според истражувачите, постигнува поголема верност во прикажувањето на содржината, боите и распоредот на елементите од претходните методи.
Иако ваквите резултати често се опишуваат како чекор кон „читање мисли“, истражувањето се однесува на реконструкција на визуелни информации во контролирани услови. Системот не претставува алатка што слободно ги чита сите мисли, намери или сеќавања на човекот.
Тимот од лабораторијата на професорката Михал Ирани користел јавно достапни податоци од осум испитаници, на кои им биле прикажувани илјадници фотографии додека нивната мозочна активност се следела со функционална магнетна резонанца — fMRI.
Системот обработува два вида информации: повисоки, семантички карактеристики, кои помагаат да се утврди што прикажува сликата, и структурни карактеристики, кои го одредуваат нејзиниот основен распоред. Тие потоа го насочуваат моделот за генерирање слики кон реконструкција на видената сцена.
За да го надминат недостигот од снимки за обука, научниците развиле и обратен модел, наречен „енкодер“. Тој од фотографија предвидува каква мозочна активност би можела да предизвика таа. Со ваквите синтетички податоци дополнително се обучува системот за реконструкција, намалувајќи ја потребата од нови долготрајни снимања.
Еден од значајните резултати е побрзото приспособување кон нов испитаник. Според научниот труд, со приближно еден час fMRI-податоци од нова личност се постигнуваат резултати споредливи со претходни методи обучувани со околу 40 часа снимки.
Сепак, реконструкциите не се непогрешиви. Ирани навела пример во кој фотографија од куче во када била реконструирана како коза во када — грешка што покажува дека уверливата слика не мора целосно да ја одразува оригиналната содржина.
Истражувачите гледаат потенцијал за подобро разбирање на човечкиот мозок и, во иднина, за развој на средства за комуникација за луѓе со тешка парализа. Тоа останува можност за натамошно истражување, а не веќе докажана примена на овој систем.
Напредокот истовремено отвора прашања за заштитата на мозочните податоци. Невронаучникот Томи Спраг од Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбара, предупредува на последиците што би ги имало извлекувањето информации без согласност. Невронаучникот и филозоф Марчело Јенка, пак, ја посочува можноста за проблематична комерцијална употреба.
Засега, Brain-IT се потпира на голема и скапа fMRI-опрема и на податоци собрани при снимање на испитаниците. Примената на слични способности преку преносливи ЕЕГ-уреди останува одделно прашање и не е докажана со ова истражување.
Тимот планира да ги прошири методите и кон звучни информации и видео. Реконструкцијата на соништа се споменува како можна долгорочна насока, но Ирани нагласува дека за тоа сè уште постојат значајни технички пречки.
