Газираната вода и диеталните газирани пијалоци станаа основна намирница во многу фрижидери и е примамливо да посегнете по различни ароматизирани газирани пијалоци во текот на денот. Но, ако некогаш сте се запрашале дали целата таа газирана содржина е лоша за вашите заби, сте на вистинскиот пат. Краткиот одговор е дека не сите газирани пијалоци влијаат на вашите заби на ист начин, а разликите не се сведуваат само на шеќерот. Иако пијалоците без шеќер се подобри за контрола на телесната тежина и нивото на шеќер во крвта, тие не се нужно подобри за заштита на забната глеѓ. Кога станува збор за ерозија на забите, киселоста на пијалокот е исто толку важна како и содржината на шеќер, пишува EatingWell.
Ефектот на киселоста врз забната глеѓ
Меурчињата во газираните пијалоци се создаваат со растворање на јаглерод диоксид во вода, процес што го прави секој таков пијалок малку кисел.
„Газирањето создава јаглеродна киселина, која малку ја намалува pH вредноста на пијалокот“, објаснува Џонатан Рихтер, пародонтолог и протетичар.
,,Сепак, киселоста на обичната газирана вода е релативно блага и генерално не е доволно силна за да предизвика значителна ерозија на емајлот со редовна консумација.“
Токму поради оваа мала киселост, повеќето стоматолози не ја класифицираат обичната газирана вода во истата категорија како газираните сокови.
,,Обичната сода генерално не е нешто за што треба да се грижите“, вели Нејсон Ниараки, ортодонт и коосновач на клиниката „Смајлбар“ во Бостон.
„Поради газирањето, водата станува малку кисела, но не е ни блиску до она што го гледаме кај повеќето газирани пијалоци, спортски пијалоци или многу овошни сокови. За лице кое пие газирана вода и одржува добра орална хигиена, не ја гледам како голема закана за забите.“
Кога киселоста станува проблем
Иако забната глеѓ е цврста, таа има точка на кршење.
,,Здравата pH вредност во устата се движи од околу 6,7 до 7,3, што е блиску до неутрална“, вели Рихтер.
„Кога pH вредноста во устата ќе падне под 5,5, забната глеѓ почнува да се деминерализира и станува поподложна на ерозија и кариес. Плунката природно помага во неутрализирање на киселините и враќање на здравата pH рамнотежа со текот на времето.“ Проблемот, тогаш, не е повременото пиење, туку фреквенцијата со која ги изложуваме забите на киселина.
Рихтер забележува дека „вистинскиот ризик се јавува кога газираните води содржат додадени киселини како што се лимонска, јаболкова или фосфорна, како и ароми кои дополнително ја намалуваат pH вредноста. Честото изложување на кисели пијалоци може постепено да омекне и оштети забната глеѓ со текот на времето, особено ако се пијат во текот на целиот ден.“ Со други зборови, пиењето кисели пијалоци подолго време ги намалува шансите за обновување на глеѓта помеѓу голтките.
Не сите газирани пијалоци се исти
Одговорот е да – разликата меѓу нив е поголема отколку што мислите. Обичните сода носат најмал ризик, додека засладените сода се најризични. Ароматизираните и безшеќерните пијалоци се најсомнителни.
„Обичната сода е обично во ред“, вели Ниараки.
„Но, штом почнете да додавате цитрусни вкусови како лимон, лимета, грејпфрут или портокал, киселоста може да се зголеми.“
Дури и вкусовите што не се цитрусни не гарантираат безбедност.
,,Вкус како кокос може да има помало влијание ако нема додадени кисели состојки, но точниот состав на пијалокот е клучен. Затоа е важно да ја проверите етикетата наместо да претпоставувате дека благиот вкус е исто така благ за вашите заби“, вели Ниараки.
Диеталните и обичните засладени сокови се поризични од различни причини. Диеталните верзии се без шеќер, но тие често се доста кисели поради состојки како фосфорна или лимонска киселина, што значи дека тие сепак можат да придонесат за ерозија на емајлот.
„Засладените газирани пијалоци се генерално најпроблематични бидејќи комбинираат шеќер и киселост“, вели Рихтер.
„Шеќерот ги храни бактериите во устата, кои потоа произведуваат киселини и го зголемуваат ризикот од кариес, додека киселоста на самиот пијалок придонесува за ерозија на емајлот.“
Затоа овошниот сок, иако не е газиран, не е нужно подобар избор, бидејќи многу од нив се и слатки и кисели.
Како да се заштити здравјето на забите
Не мора да се откажувате од газирана вода за да ја зачувате цврстата глеѓ. Стоматолозите истакнуваат дека неколку мали навики можат да направат голема разлика. Дајте предност на обичната газирана вода и повремено консумирајте верзии со вкус на цитрус или други ароматизирани верзии. Наместо да го пиете пијалокот со часови, пијте го одеднаш.
,,Ако ќе пиете газиран пијалок, испијте го и завршете со него, наместо да го пиете со часови“, советува Ниараки, бидејќи постојаното изложување ја одржува устата кисела.
Најдобро е да се земаат со оброци за да се ограничи изложеноста на киселина помеѓу оброците.
Откако ќе испиете, исплакнете ја устата со обична вода за да ја измиете киселината и да помогнете во враќањето на неутрална pH вредност.
,,Исто така, препорачувам да почекате пред да ги измиете забите откако ќе испиете кисел пијалок“, додава Ниараки.
Користењето сламка може да помогне во намалувањето на количината на кисел пијалок што доаѓа во контакт со забите. Конечно, важно е да се одржува основна орална хигиена: Мијте ги забите двапати дневно со паста за заби со флуор, чистете ги меѓузабите секојдневно и редовно посетувајте го вашиот стоматолог. Ова ќе направи повеќе за вашата глеѓ отколку која било промена во изборот на пијалоци.
Заклучок
За повеќето луѓе кои одржуваат добра орална хигиена, обичната газирана вода е нискоризична наслада и е многу понежна за забите од газираните пијалоци или овошните сокови. Опасноста не лежи во самите меурчиња, туку во она што ги придружува – додадениот шеќер, цитрусните и другите киселини, како и навиката да ги пијат во текот на денот.
,,Повеќето пациенти не треба целосно да се откажат од газирана вода“, заклучува Рихтер.
