На прв поглед, езерото Руму во Естонија изгледа како совршена туристичка разгледница – тиркизна вода, бели варовнички карпи и кристално чиста површина што привлекува илјадници посетители. Но, под оваа идилична глетка се крие едно од најмрачните сведоштва од времето на Советскиот Сојуз.
Езерото Руму се наоѓа на околу 40 километри северозападно од главниот град Талин и денес е една од најнеобичните туристички атракции во Естонија. Под неговата површина и понатаму се наоѓаат остатоците од поранешниот варовнички каменолом и затворскиот комплекс Муру, каде со децении затворениците биле принудени на тешка физичка работа.
Со текот на времето природата целосно го променила изгледот на ова место, претворајќи го некогашниот логор за присилна работа во необична природна атракција која денес привлекува капачи, нуркачи, кајакари и љубители на фотографијата од целиот свет.
Пред да се формира езерото, на ова подрачје се наоѓал голем варовнички каменолом поврзан со затворот Муру. За време на советската власт затворениците секојдневно биле носени на присилна работа, каде во исклучително тешки услови ваделе камен.
Меѓу нив не биле само осудени криминалци. Во работниот логор завршувале и политички неистомисленици на тогашниот режим, кои биле казнувани поради своите ставови. Нивното секојдневие било исполнето со долги работни денови, оскудна исхрана и исклучително тешки услови за живот.
За да може каменоломот непречено да функционира, со години моќни пумпи постојано ја испумпувале подземната вода.
По обновувањето на независноста на Естонија, експлоатацијата на варовник постепено започнала да се намалува. Кога пумпите биле исклучени, природата за кратко време го презела просторот. Подземните води го поплавиле напуштениот каменолом и создале големо вештачко езеро кое потопило голем дел од поранешниот затворски комплекс. Работата на каменоломот конечно престанала во 2013 година, означувајќи го крајот на една мрачна епоха и почетокот на нова приказна.
Денес посетителите можат да пливаат или да веслаат со кајак над остатоците од некогашните затворски објекти, работилници и индустриски постројки. Благодарение на исклучително чистата вода, нуркачите имаат ретка можност да ги разгледуваат потопените згради, машините, делови од производствените капацитети, па дури и одредени простории од поранешниот затвор кои останале зачувани под водата.
Контрастот меѓу прекрасната природа и мрачната историја остава силен впечаток кај секој посетител. Таму каде што некогаш одекнувале звуците на машините и напорната работа на затворениците, денес владеат мир и тишина, а поранешните затворски објекти полека ги освојуваат водата и времето.
Во последните години Руму прерасна во една од најнеобичните туристички дестинации во Естонија, привлекувајќи љубители на историјата, авантурите и фотографијата од целиот свет. Покрај капење и кајакарење, посетителите можат да ги истражуваат околните варовнички карпи или да го посетат делот од затворот што не останал под вода.
Влезот во комплексот чини околу пет евра, а со дополнителна доплата се организираат и водени тури низ зачуваните делови од поранешниот затвор. За време на обиколките, туристичките водичи раскажуваат за животот на затворениците, работата во каменоломот и функционирањето на советскиот репресивен систем.
Така, и денес, под тиркизната површина на едно од најубавите езера во Естонија, остануваат неми сведоци на едно мрачно историско минато, кое природата го сокрила зад пејзаж што на прв поглед изгледа како вистински рај.
