Стресот со години важеше за еден од најголемите непријатели на здравјето, поврзуван со срцеви заболувања, анксиозност, депресија и бројни други проблеми. Но, современите научни истражувања сè повеќе покажуваат дека приказната не е толку едноставна. Експертите предупредуваат дека не секој стрес е штетен и дека одредени форми на умерен и контролиран стрес всушност можат да имаат позитивен ефект врз телото и умот.
Според најновите анализи и истражувања, клучот не лежи во целосно избегнување на стресот, туку во негово правилно „дозирање“. Научниците од Масариковиот универзитет во Чешка објаснуваат дека човечкиот организам има способност да се адаптира и зајакне кога е изложен на краткотрајни и умерени предизвици.
Овој процес е познат како хормеза – механизам преку кој телото активира природни системи за заштита, обновување и прилагодување. Тоа значи дека умерениот стрес може да ја зголеми отпорноста на организмот, да ги подобри когнитивните способности, да помогне во регенерацијата на клетките и да го стимулира имунолошкиот систем.
Истражувањата покажуваат дека постојат повеќе „здрави“ форми на стрес кои порано биле природен дел од секојдневниот живот. Меѓу нив се физичката активност, изложеноста на студ или топлина, повременото постење, ограничувањето на храната, растителната исхрана, како и менталните и емоционалните предизвици.
Според научниците, токму современиот начин на живот довел до намалување на овие природни стресори. Денес луѓето живеат во климатизирани простории, имаат постојан пристап до храна, се движат помалку и се сè помалку изложени на природни услови. Парадоксално, тоа може да значи дека организмот ги губи стимулите што му се потребни за правилно функционирање.
„Недостатокот на добар стрес станува сериозен ризик по здравјето“, наведуваат истражувачите во својата анализа.
Сепак, експертите предупредуваат дека постои многу тенка линија помеѓу корисен и штетен стрес. Добриот стрес е краткотраен, умерен и следен со период на закрепнување, додека хроничниот и неконтролиран стрес може сериозно да му наштети на организмот.
Научниците истакнуваат дека дури и начинот на кој човекот го доживува стресот има големо влијание врз здравјето. Луѓето кои стресните ситуации ги гледаат како предизвик, а не како закана, често имаат подобар психички и физички одговор.
Истражувањата покажуваат дека умерениот стрес може да помогне во подобрување на меморијата, концентрацијата и енергијата, како и да го стимулира создавањето нови мозочни клетки.
Експертите советуваат дека мали промени во секојдневието можат да имаат позитивен ефект – кратки интензивни тренинзи, туширање со постудена вода, ограничено време за оброци, повеќе движење и излегување од зоната на удобност преку нови ментални предизвици.
Заклучокот на научниците е дека стресот не треба секогаш да се гледа како нешто што мора целосно да се елиминира. Напротив, правилно дозираните предизвици можат да му помогнат на телото да стане поотпорно и подобро прилагодено на современиот начин на живот.
