Речиси секој барем еднаш се нашол во ситуација да се запраша дали соговорникот ја кажува вистината. Иако експертите предупредуваат дека не постои сигурна метода со која лагата може да се открие за само неколку секунди, одредени промени во однесувањето можат да бидат важен сигнал дека личноста не е целосно искрена.
Според психолозите, човечкото тело често реагира пред човекот свесно да успее да ги контролира своите постапки. Токму затоа, освен на зборовите, внимание треба да се обрне и на гласот, изразите на лицето и говорот на телото.
Еден од најчестите показатели за нервоза и можна неискреност се промените во начинот на зборување.
Кога личноста е под притисок или стрес, гласот може да стане повисок од вообичаено, а во говорот да се појават необични паузи, двоумења или пребирање на зборови.
Некои луѓе почнуваат да зборуваат пребрзо, додека други забавуваат и внимателно ја градат секоја реченица.
Сепак, експертите предупредуваат дека еден ваков знак сам по себе не е доказ за лажење, туку треба да се следи целокупната комуникација и евентуалните отстапувања од вообичаеното однесување.
Психолозите со децении ги проучуваат таканаречените микроизрази – кратки и речиси незабележливи реакции на лицето кои траат само дел од секундата.
Личноста може да изгледа смирено и насмеано, а истовремено несвесно да покажува знаци на напнатост или непријатност.
Меѓу најчестите сигнали се:
- кратко затегнување на мускулите на лицето,
- ненадејно подигнување на веѓите,
- напнатост на челото,
- ситни трзања на усните или очните капаци.
Бидејќи овие реакции многу тешко се контролираат свесно, тие често откриваат што навистина чувствува соговорникот.
Додека луѓето можат внимателно да ги избираат зборовите, телото многу потешко го прикрива стресот.
Според експертите, лицата кои не се целосно искрени понекогаш несвесно ја менуваат положбата на телото, се вртат настрана или се обидуваат да ја зголемат физичката дистанца од соговорникот.
Чести се и таканаречените „смирувачки движења“, како што се:
- допирање на лицето,
- поправање на косата,
- триење на дланките,
- наместување на облеката без очигледна причина.
Сепак, психолозите нагласуваат дека овие реакции најчесто укажуваат на нервоза или непријатност, а не нужно на лажење.
Еден од најраспространетите митови е дека луѓето кои лажат избегнуваат контакт со очи.
Но реалноста е многу посложена.
Додека некои навистина го тргаат погледот кога се чувствуваат непријатно, други намерно воспоставуваат интензивен контакт со очите за да изгледаат поубедливо и поискрено.
Дополнителни сигнали можат да бидат зачестено трепкање или нагли промени во начинот на гледање на соговорникот.
Стручњаците предупредуваат дека не постои ниту еден поединечен сигнал што со сигурност може да потврди дека некој лаже.
Нервозата може да биде резултат на страв, срамежливост, непријатна тема на разговор или едноставна трема.
Затоа е важно да се набљудуваат повеќе различни показатели истовремено и да се споредат со вообичаеното однесување на личноста.
Многу луѓе тврдат дека можат да почувствуваат кога некој ги лаже.
Научниците сметаат дека тоа чувство не е случајно.
Човечкиот мозок постојано регистрира мали промени во однесувањето на другите луѓе, дури и кога не ги забележуваме свесно. Тие информации се обработуваат на потсвесно ниво, поради што понекогаш добиваме впечаток дека „нешто не е во ред“.
Сепак, експертите советуваат внимателност и избегнување на избрзани заклучоци.
Најдобриот начин да се процени дали некој е искрен е да се набљудува целокупниот контекст на разговорот, однесувањето на личноста и комбинацијата од повеќе различни сигнали, а не само еден единствен гест или израз на лицето.
