Во оддалечен дел од австралиската држава Тасманија е во тек изградба на необичен објект наречен „Црна кутија на Земјата“ (Earth’s Black Box), проект чија цел е да остави траен запис за човештвото и неговиот однос кон климатските промени.
Инспириран од црните кутии во авионите, кои ги зачувуваат податоците по несреќи, овој систем треба непрекинато да собира и складира информации за климатските промени, емисиите на штетни гасови и реакциите на човештвото на глобалните еколошки предизвици. Според неговите креатори, станува збор за „непристрасен запис на настаните“ кој би можел да им помогне на идните генерации да разберат како дошло до евентуален колапс на цивилизацијата.
Проект претставен уште во 2021 година
Идејата првпат беше претставена за време на климатската конференција COP26 во Глазгов во 2021 година. Тогаш податоците од конференцијата биле зачувувани на дигитални дискови со намера подоцна да бидат префрлени во конечната структура.
Во изминатите години се појавија сомнежи дека проектот никогаш нема да биде реализиран, но организацијата „Rouser Lab“, која стои зад иницијативата, сега потврди дека градежните работи официјално започнале. Според плановите, објектот треба да биде поставен во близина на Квинстаун во Тасманија до крајот на годината.
Конструкција што треба да преживее речиси сè
Според проектната документација, објектот ќе биде долг 16 метри и висок четири метри. Креаторите тврдат дека ќе биде речиси неуништлив и способен да издржи циклони, земјотреси, пожари, поплави и различни видови напади.
Челичната конструкција ќе биде поставена врз гранитна подлога стара околу 500 милиони години на западниот брег на Тасманија. Локацијата е избрана бидејќи се смета за едно од геолошки и политички најстабилните подрачја во светот.
За напојување ќе се користат 36 соларни панели заштитени со стакло, како и дополнителен термоелектричен систем за производство на енергија. Авторите веруваат дека системот ќе продолжи да функционира дури и долго по исчезнувањето на човечката цивилизација.
Ќе собира податоци за климата и човечките реакции
По завршувањето, „Црната кутија на Земјата“ ќе складира огромни количини информации поврзани со климатските промени.
Меѓу податоците што ќе се бележат се:
- глобалната температура,
- нивото на морињата,
- концентрацијата на јаглерод диоксид во атмосферата,
- потрошувачката на енергија,
- општествените реакции на климатските предизвици.
Системот ќе архивира и говори на политичари и научници, медиумски текстови, научни трудови и објави на социјалните мрежи поврзани со климатските промени.
Според креаторите, целта е да се обезбеди детална документација за причините што би можеле да доведат до глобален еколошки колапс и да се поттикне навремено дејствување.
Кој ќе ги чита податоците?
Едно од најголемите прашања останува кој би можел да пристапи до овие информации доколку навистина дојде до климатска катастрофа.
Креаторите признаваат дека сè уште не е дефиниран моделот за пристап до податоците во далечна иднина. Една од претпоставките е дека евентуални преживеани генерации би можеле преку архивата да добијат увид во причините за пропаста на современата цивилизација.
Универзитетот се повлече, формирана е посебна фондација
Во меѓувреме, Универзитетот во Тасманија, кој првично бил поврзан со проектот, се повлекол од иницијативата и побарал неговото име да биде отстрането од официјалната веб-страница.
Денес проектот главно го водат претставници на креативни агенции, архитектонски студија и маркетинг-компании, а управувањето е доверено на фондацијата Earth’s Black Box.
Покрај оваа иницијатива, организацијата работи и на дополнителен проект – изградба на таканаречен „техно-обелиск“ кој би испраќал постојан радио-SOS сигнал кон вселената.
Туристичка атракција со глобална порака
Градоначалникот на општината Вест Коуст во Тасманија, Шејн Пит, изјави дека проектот долго време бил во подготовка и дека покрај научната и симболичната вредност, може да стане и туристичка атракција.
По завршувањето на изградбата, во системот ќе бидат внесени сите климатски податоци собрани во последните години, по што ќе започне континуираното архивирање на нови информации.
Иако проектот предизвикува поделени мислења, неговите автори веруваат дека „Црната кутија на Земјата“ ќе остане траен потсетник за одлуките што човештвото ги носи денес и нивното влијание врз иднината на планетата.
