Високите дози на омега-3 масната киселина DHA не донеле подобри резултати на тестовите за памтење и размислување во двегодишно клиничко истражување на Универзитетот на Јужна Калифорнија. Наодите не ја поддржуваат идејата дека овој додаток сам по себе е сигурна заштита од Алцхајмерова болест.
Во студијата биле вклучени 365 лица на возраст од 55 до 80 години, кои имале низок внес на DHA преку исхраната и најмалку еден фактор на ризик за деменција. На почетокот немале дијагностицирана деменција.
Учесниците биле распределени по случаен избор во две групи: едната добивала два грама DHA дневно, а другата плацебо. Истражувањето било двојно слепо, што значи дека ниту учесниците ниту истражувачите што ги оценувале резултатите не знаеле кој го добива додатокот.
Повисоко ниво на DHA, но без подобри когнитивни резултати
Научниците најпрво проверувале дали земениот додаток стигнува до централниот нервен систем. Анализите покажале зголемено присуство на DHA во цереброспиналната течност, која ги опкружува мозокот и ’рбетниот мозок.
Сепак, биохемиската промена не се претворила во забележлива предност на тестовите. По двегодишното следење не биле утврдени значајни разлики во когнитивните резултати меѓу групите.
Ниту снимките покажале дека додатокот го спречил намалувањето на хипокампусот — мозочна област важна за учењето и памтењето.
Раководителот на истражувањето, д-р Хусеин Наџи Јасин, посочува дека омега-3 масните киселини имаат важна улога во функционирањето на мозочните клетки, но резултатите не ги потврдуваат капсулите како превентивна мерка против Алцхајмерова болест.
Што може, а што не може да се заклучи?
Истражувањето се однесува на конкретна доза, определена група луѓе и период од две години. Тоа не докажува дека сите омега-3 препарати се бескорисни за секоја здравствена состојба.
Важни се и ограничувањата: 38 отсто од учесниците се откажале од следењето, главно поради пандемијата на ковид-19. Дополнително, главната цел била да се провери доставувањето на DHA до централниот нервен систем, додека когнитивните тестови и мозочните снимки биле дополнителни мерки.
Рибата и капсулите не се исто
Резултатите не се причина рибата да се исфрли од исхраната. Таа обезбедува и други хранливи материи, а придобивките од целокупниот начин на исхрана не можат автоматски да се пресликаат врз еден изолиран додаток.
Истражувачите ја нагласуваат важноста на редовното движење, квалитетниот сон и урамнотежената исхрана за здравјето на мозокот. Овие навики не гарантираат спречување на болеста, но се дел од поширок пристап кон намалување на ризикот.
Ако земате омега-3 по лекарска препорака, не менувајте ја дозата или употребата самостојно. Разговарајте со лекарот за конкретната причина поради која ви е препорачан препаратот.
Студијата е објавена онлајн на 18 јуни 2026 година во „eBioMedicine“.
