Кафето одамна не се смета само за напиток што нè буди наутро. Современите научни истражувања покажуваат дека умереното и редовно консумирање кафе може да има бројни здравствени придобивки, вклучувајќи заштита на црниот дроб, намален ризик од дијабетес тип 2, подобро здравје на мозокот и поголема физичка активност.
Иако Светската здравствена организација во почетокот на 1990-тите го сметаше кафето за потенцијално канцерогено, поновите научни сознанија целосно ги отфрлија тие сомнежи. Истражувачите утврдија дека раните студии не го земале предвид важниот факт дека голем дел од љубителите на кафе во тоа време биле и пушачи.
Денес е познато дека кафето содржи повеќе од 1.000 различни хемиски соединенија, меѓу кои полифеноли, антиоксиданси и витамини, кои имаат силно противвоспалително дејство.
Според голема научна ревизија објавена во списанието „Nutrients“, лицата кои редовно пијат кафе имаат значително помал ризик од предвремена смрт во споредба со оние кои воопшто не го консумираат.
Заштита за црниот дроб
Едно од најконзистентните откритија е позитивното влијание на кафето врз здравјето на црниот дроб.
Голема студија објавена во 2021 година, која опфатила речиси половина милион возрасни лица следени во период од 11 години, покажала дека луѓето кои пијат кафе имаат:
• 21 процент помал ризик од развој на хронични заболувања на црниот дроб;
• 49 проценти помал ризик од смрт поврзана со заболувања на црниот дроб.
Позитивниот ефект бил забележан веќе со една шолја кафе дневно, додека најголеми придобивки имале лицата кои пиеле три до четири шолји дневно.
Научниците сметаат дека хлорогенската киселина во кафето ја подобрува чувствителноста на црниот дроб на инсулин, додека другите соединенија ги намалуваат воспалителните процеси.
Помал ризик од дијабетес тип 2
Подобрената чувствителност на инсулин е една од причините поради кои љубителите на кафе имаат помал ризик од развој на дијабетес тип 2.
Истражувањата покажуваат дека со секоја дополнителна шолја кафе дневно ризикот од ова заболување се намалува за околу шест проценти.
Овој заклучок се темели на повеќе големи научни истражувања во кои учествувале повеќе од еден милион испитаници. Полифенолите во кафето, според научниците, ги штитат клетките на панкреасот задолжени за создавање инсулин.
Позитивно влијание врз мозокот
Кафето може да помогне и во намалување на ризикот од Паркинсонова болест.
Голема метаанализа која опфатила повеќе од 20 студии и над еден милион луѓе покажала дека лицата кои пиеле до три шолји кафе дневно имале 28 проценти помал ризик од развој на Паркинсонова болест.
Научниците сметаат дека кофеинот ги штити невроните кои произведуваат допамин – супстанција чиј недостаток е главна причина за моторните нарушувања кај ова заболување.
Кафето може да ве поттикне повеќе да се движите
Освен директните здравствени придобивки, кафето може индиректно да придонесе и за подобра физичка активност.
Истражување објавено во 2023 година во престижното списание „New England Journal of Medicine“ покажало дека испитаниците во деновите кога пиеле кафе правеле во просек околу 1.000 чекори повеќе отколку во деновите кога не консумирале кафе.
Според научниците, дополнителни 1.000 чекори дневно се поврзани со намалување на ризикот од предвремена смрт за шест до 15 проценти.
Умереноста останува најважна
Иако резултатите од бројните истражувања се охрабрувачки, експертите предупредуваат дека кафето треба да се консумира умерено. Прекумерниот внес на кофеин може да предизвика несоница, нервоза, забрзано чукање на срцето и покачен крвен притисок кај чувствителни лица.
За повеќето здрави возрасни лица, умереното консумирање од три до четири шолји кафе дневно се смета за безбедно и може да биде дел од здрав начин на живот.
