Сѐ поголем број луѓе секојдневно користат витамини и додатоци во исхраната со надеж дека ќе го подобрат своето здравје, имунитет, енергија и изглед. Но, експертите предупредуваат дека претераната употреба на суплементи може да биде опасна и во одредени случаи да предизвика сериозни здравствени проблеми.
Неодамнешно истражување на YouGov покажало дека повеќе од половина од Британците земаат мултивитамини или други додатоци во исхраната најмалку еднаш неделно. Во исто време, на социјалните мрежи се шири трендот познат како „витамин-максинг“, кој промовира земање големи количини витамини и минерали за подобрување на здравјето и физичкиот изглед.
Фармацевтката Венди Ли од Well Pharmacy предупредува дека ваквата практика може да има сериозни последици.
„Иако додатоците во исхраната можат да бидат корисни, нивното прекумерно користење или земање без реална потреба може да биде штетно за организмот“, истакнува таа.
Мит 1: Ако малку е добро, повеќе е уште подобро
Еден од најчестите митови е дека поголемите дози носат поголема корист. Според Ли, токму тука лежи најголемата опасност.
Витамините растворливи во масти – А, Д, Е и К – се складираат во телото и не се исфрлаат лесно. Поради тоа, нивното натрупување може да доведе до токсичност.
Прекумерниот внес на витамин Д може да предизвика опасно покачување на калциумот во крвта, што е поврзано со камења во бубрезите, конфузија и оштетување на бубрежната функција. Високите дози витамин А можат да предизвикаат проблеми со црниот дроб и коските, додека премногу витамин Е го зголемува ризикот од крварење.
Мит 2: Додатоците можат да ја заменат храната
Експертите нагласуваат дека ниту еден додаток не може целосно да ја замени разновидната и балансирана исхрана.
Овошјето, зеленчукот, рибата и другите природни намирници содржат комбинација од витамини, минерали, влакна и антиоксиданси кои таблетите не можат целосно да ги реплицираат.
На пример, едно киви или портокал содржи повеќе витамин Ц од препорачаниот дневен внес, но истовремено обезбедува и други корисни материи кои го поддржуваат здравјето.
Мит 3: Витаминот Ц спречува настинка
Иако витаминот Ц има важна улога во имунолошкиот систем, истражувањата покажуваат дека тој не може сигурно да спречи настинка.
Во одредени случаи може да помогне симптомите да траат пократко или да бидат поблаги, но не претставува гаранција дека нема да се разболите.
Дополнително, дози над 1.000 милиграми дневно можат да предизвикаат стомачни тегоби, дијареја и зголемен ризик од формирање камења во бубрезите.
Мит 4: Природното секогаш е безбедно
Многу луѓе веруваат дека производите означени како „природни“ не можат да бидат опасни.
Сепак, и природните додатоци можат да имаат несакани ефекти или да влезат во интеракција со лекови.
Витаминот К може да влијае на дејството на лековите за разредување на крвта, додека калциумот и железото можат да ја намалат апсорпцијата на одредени антибиотици и лекови за тироидната жлезда.
Поради тоа, лекарите советуваат секогаш да се консултирате со стручно лице пред комбинирање на суплементи и терапија.
Мит 5: Секој има потреба од мултивитамини
Не секој организам има потреба од дополнителни витамини.
Многу здрави луѓе кои се хранат разновидно и урамнотежено можат да ги добијат сите потребни хранливи материи преку исхраната.
Сепак, постојат исклучоци. Бремените жени, веганите, постарите лица и луѓето со одредени здравствени состојби може да имаат потреба од специфични суплементи по препорака на лекар.
Мит 6: Витамините даваат моментална енергија
Витамините од Б-комплексот учествуваат во создавањето енергија, но тие не функционираат како кафе или енергетски пијалак.
Доколку немате недостаток на овие витамини, нивното дополнително земање најверојатно нема да ја подобри концентрацијата ниту да го намали заморот.
Експертите предупредуваат дека постојаниот замор треба да се истражи, а не автоматски да се третира со суплементи.
Мит 7: Поскапите витамини се секогаш подобри
Високата цена не е секогаш гаранција за повисок квалитет.
Според Ли, многу достапни витамини содржат исти активни состојки како и поскапите брендови.
Најважно е производот да биде од проверен производител, да ги исполнува безбедносните стандарди и да се користи во препорачаните дози.
Консултацијата со стручно лице е најважна
Иако додатоците во исхраната можат да имаат значајна улога во одржувањето на здравјето, тие не се решение за секој проблем и не треба да се земаат без причина.
Фармацевтите и лекарите советуваат суплементите да се користат само кога постои реална потреба и секогаш во согласност со препорачаните дози.
„Изборот на вистински додаток во исхраната може да биде збунувачки. Затоа секогаш препорачуваме консултација со фармацевт или лекар за да се избегнат несакани ефекти и потенцијално опасни интеракции“, заклучува Венди Ли.
