Милиони луѓе живеат со опасна здравствена состојба без воопшто да бидат свесни за тоа. Високиот крвен притисок, познат и како хипертензија, често не предизвикува никакви симптоми, но со текот на времето може сериозно да ги оштети срцето, мозокот, бубрезите и крвните садови. Лекарите предупредуваат дека токму отсуството на симптоми го прави особено опасен.
Според проценките на британската Национална здравствена служба (NHS England) за 2026 година, околу 4,1 милион луѓе во Англија имаат висок крвен притисок, а не знаат за тоа.
Британската фондација за срце, пак, проценува дека околу 16 милиони луѓе во Обединетото Кралство живеат со хипертензија, од кои речиси пет милиони не се свесни за својата состојба.
„Може да се чувствувате совршено здрави, а притисокот да ви биде опасно висок“
Кардиологот Франческо Ло Монако, основач на National Longevity Clinic, предупредува дека висок крвен притисок не може сигурно да се препознае според тоа како се чувствуваме.
„Не можете со сигурност да заклучите дали имате висок крвен притисок само врз основа на тоа како се чувствувате“, објаснува кардиологот, чие предупредување го пренесува британскиот „Mirror“.
Дополнително загрижувачко е што многу луѓе дознаваат за проблемот дури откако ќе се појават сериозни здравствени компликации.
Професорот Брајан Вилијамс, главен научен и медицински директор на Британската фондација за срце, вели дека во практиката често се среќава со пациенти кои претрпеле срцево заболување или мозочен удар, а претходно немале никаква претстава дека со години живееле со покачен крвен притисок.
Зошто високиот крвен притисок го нарекуваат „тивок убиец“?
Хипертензијата постепено ги оптоварува артериите и органите, а оштетувањата можат да се развиваат со години.
Кога крвта постојано врши преголем притисок врз ѕидовите на артериите, со текот на времето може да дојде до нивно оштетување, стеснување или затнување.
Нелекуваниот висок крвен притисок го зголемува ризикот од:
- Срцев удар и други кардиоваскуларни заболувања.
- Мозочен удар.
- Срцева слабост.
- Оштетување на бубрезите.
- Проблеми со видот.
- Оштетување на крвните садови.
Најголемиот проблем е што овие промени можат да се случуваат без предупредувачки симптоми.
Кои вредности на крвниот притисок се сметаат за високи?
Во британската медицинска практика, за висок крвен притисок најчесто се сметаат следниве вредности:
140/90 mmHg или повеќе – при мерење во здравствена установа.
135/85 mmHg или повеќе – при мерење во домашни услови.
Сепак, едно покачено мерење не значи автоматски дека лицето има хипертензија.
За поставување дијагноза, лекарот може да препорача повеќекратни мерења во различни периоди од денот или 24-часовно амбулантско следење на притисокот.
Токму затоа редовната проверка е еден од наједноставните начини навреме да се открие проблемот.
Кој има поголем ризик?
Според кардиологот Ло Монако, при проценката на ризикот лекарите не го земаат предвид само крвниот притисок, туку и други важни фактори.
Меѓу нив се покачениот холестерол, дијабетесот, пушењето, прекумерната употреба на алкохол, недоволната физичка активност, нездравата исхрана и семејната историја на срцеви заболувања.
Ризикот може постепено да се зголемува со години, дури и кога лицето нема никакви тегоби.
Како да го намалите ризикот?
Лекарите препорачуваат неколку важни навики кои можат да помогнат во одржувањето на нормален крвен притисок.
Редовната физичка активност, откажувањето од пушење, ограничувањето на алкохолот и намалувањето на солта во исхраната се меѓу најважните мерки.
Се препорачува и разновидна исхрана богата со овошје, зеленчук и интегрални житарки, како и одржување здрава телесна тежина.
Кај дел од пациентите, покрај промените во животниот стил, неопходна е и терапија со лекови, која треба да ја одреди лекар.
Овие симптоми на мозочен удар никогаш не смеат да се игнорираат
Иако високиот крвен притисок најчесто нема симптоми, една од неговите најсериозни можни последици е мозочниот удар.
Предупредувачките знаци вклучуваат ненадејно искривување или спуштање на едната страна од лицето, слабост на едната рака и нејасен или отежнат говор.
Можат да се појават и ненадејно губење на видот, силна главоболка, збунетост, вртоглавица или слабост на дел од телото.
Доколку се појават вакви симптоми, неопходно е веднаш да се повика итна медицинска помош, дури и ако симптомите почнат да се повлекуваат.
Едноставна проверка што може да спречи сериозни последици
Проверката на крвниот притисок трае само неколку минути, а може да открие проблем што со години останувал незабележан.
Токму затоа лекарите апелираат луѓето да не чекаат да почувствуваат симптоми за да го измерат притисокот.
Пораката е едноставна: можете да се чувствувате сосема здраво, а сепак да имате висок крвен притисок. Редовното мерење, навремената дијагноза и соодветното лекување можат значително да го намалат ризикот од сериозни здравствени компликации.
Извор: Mirror, NHS England и British Heart Foundation.
