Научници од Канада открија нов вид микроскопски честички што ги ослободуваат клетките на ракот додека се движат. Откритието би можело да помогне подобро да се разбере како туморските клетки комуницираат со својата околина и каква улога имаат овие процеси во напредувањето на болеста.
Истражувачи од Институтот за истражување при Универзитетскиот здравствен центар Мекгил во Канада идентификувале досега непознат вид мали клеточни структури што содржат ДНК од клетките на ракот.
Резултатите од истражувањето, објавени на 28 октомври 2026 година во престижното научно списание „Nature Cell Biology“, отвораат нови прашања за биолошките механизми поврзани со ширењето на малигните заболувања.
Што точно откриле научниците?
Истражувачкиот тим идентификувал нов вид екстрацелуларни везикули – микроскопски структури што клетките ги ослободуваат во својата околина.
Научниците ги нарекле MoVes, од англискиот назив motile vesicles.
Она што ги прави особено интересни е фактот дека се создаваат при движењето на клетките на ракот и содржат нивен генетски материјал, вклучително и мутации поврзани со малигните заболувања.
Ова укажува на досега непознат начин на кој туморските клетки можат да ослободуваат ДНК во околното ткиво.
Зошто ова откритие е важно?
Познато е дека клетките во човечкиот организам ослободуваат мали честички преку кои можат да пренесуваат различни молекули.
Овие честички се присутни во ткивата, но и во телесни течности како крвта, плунката и урината.
Некогаш се сметало дека тие претставуваат само клеточен отпад. Денес научниците знаат дека можат да имаат важна улога во комуникацијата меѓу клетките.
Новооткриените MoVes се интересни затоа што можат да помогнат во разбирањето на односот меѓу движењето на клетките на ракот, ослободувањето генетски материјал и нивната комуникација со околината.
Откритието ги изненадило и самите истражувачи
Научничката Џулија Бурние, која го предводела истражувањето, објаснила дека и покрај децениското проучување на екстрацелуларните везикули, научниците продолжуваат да откриваат нови начини на нивно создавање.
Истражувачот Туптен Церинг посочил дека тимот првично се обидувал да разбере како клетките на ракот ослободуваат ДНК, но неочекувано открил нов биолошки процес.
Токму ова откритие би можело да биде важно за понатамошните истражувања на туморските заболувања.
Дали ова значи дека е пронајден нов лек против ракот?
Иако резултатите се значајни, научниците нагласуваат дека станува збор за основно биолошко истражување, а не за нова терапија.
Засега не е докажано дека новооткриените честички директно предизвикуваат метастази, ниту дека нивното блокирање би спречило ширење на ракот.
Сепак, нивното понатамошно проучување може да помогне во идентификување нови механизми на болеста и потенцијални цели за идни лекови.
Нов чекор кон подобро разбирање на малигните заболувања
Ракот останува еден од најголемите предизвици на современата медицина, а разбирањето на процесите што му овозможуваат да напредува е клучно за развојот на нови пристапи во лекувањето.
Откритието на канадските научници покажува дека дури и добро проучените клеточни процеси сè уште кријат непознати механизми.
Иако до евентуална примена во лекувањето се потребни дополнителни истражувања, новото откритие отвора важна насока во проучувањето на ракот и неговото ширење низ организмот.
