# Откриена скриена опасност кај праските: Оваа група луѓе треба да биде особено внимателна
Праските се едно од најомилените летни овошја – сочни, освежителни и богати со хранливи материи. Освен по својот вкус, тие се ценети и поради високата содржина на витамин Ц, минерали, полифеноли и каротеноиди, соединенија со силно антиоксидантно дејство кои придонесуваат за заштита на организмот.
Сепак, иако за повеќето луѓе се целосно безбедни, кај одредена група лица консумирањето праски може да предизвика сериозна алергиска реакција. Познавањето на симптомите и причините е важно за навремено препознавање и спречување на потешки последици.
Колку е честа алергијата на праски?
Алергијата на праски е една од почестите алергии на овошје, особено во медитеранските земји, каде што ова овошје е редовен дел од исхраната.
Според стручните објаснувања, алергијата може да се појави на два начина.
Првиот е таканаречена вистинска алергија на праска, која настанува како реакција на имунолошкиот систем кон протеинот Pru p 3, присутен во плодот.
Вториот облик е поврзан со алергија на полен од бреза. Кај лицата кои се алергични на полен може да дојде до вкрстена реакција, бидејќи имунолошкиот систем препознава сличности меѓу протеините во поленот и оние во праската. Оваа состојба е позната како орален алергиски синдром (OAS).
Што е орален алергиски синдром?
Оралниот алергиски синдром е контактна алергиска реакција што се јавува кога свежо овошје или зеленчук ќе дојде во контакт со слузницата на устата и грлото.
Во тие моменти, имунолошкиот систем погрешно ги препознава протеините од праската како опасност и започнува одбранбена реакција.
Најголема концентрација на алергиските протеини се наоѓа токму во кората на плодот, поради што многу луѓе со орален алергиски синдром можат да јадат излупени праски без поголеми проблеми.
Истражувањата покажуваат дека симптомите често се поблаги и при консумирање конзервирани праски, во споредба со свежите.
Доколку постои сомневање за посериозна алергија, лекарите препорачуваат консултација со алерголог и соодветно тестирање.
Симптомите можат да се појават за само неколку минути
Интензитетот на симптомите се разликува од човек до човек, а зависи и од начинот на кој е консумирана праската.
Најчести симптоми се:
• чешање, печење или оток во устата;
• отекување на усните, јазикот, лицето или грлото;
• затнат нос, кивање, свирење при дишење или отежнато дишење;
• болки во стомакот, грчеви, повраќање и дијареја;
• анафилакса – тешка алергиска реакција која може да предизвика сериозно отежнато дишење, нагло опаѓање на крвниот притисок и губење на свеста.
Кај повеќето лица симптомите се јавуваат меѓу пет и петнаесет минути по јадење свежа праска, но реакција е можна и по консумирање варени или преработени производи од праска.
Кај лицата со орален алергиски синдром симптомите најчесто остануваат ограничени само на устата и грлото.
Алергија и чувствителност не се исто
Иако овие поими често се користат како синоними, тие не значат исто.
Вистинската алергија на праски е поврзана со IgE антитела, а симптомите се појавуваат речиси веднаш по контактот со алергенот.
Од друга страна, чувствителноста на праски се поврзува со IgG антитела, при што симптомите можат да се појават дури по неколку часа или денови.
Како да ја препознаете разликата?
Кај алергијата најчесто се јавуваат:
• оток;
• чешање;
• кивање;
• реакции во устата и грлото.
Кај чувствителноста почести се:
• дијареја;
• надуеност;
• кожни проблеми како егзема или псоријаза;
• главоболки;
• хроничен замор.
Кога треба да посетите лекар?
Доколку по јадење праски редовно забележувате чешање во устата, оток, проблеми со дишењето, стомачни тегоби или други необични симптоми, препорачливо е да побарате лекарска помош и да направите алерголошки тестови.
Навремената дијагноза може да помогне да се утврди дали станува збор за вистинска алергија, орален алергиски синдром или друг вид преосетливост, со што ќе се избегнат потенцијално опасни компликации во иднина.
