Изложеноста на природна дневна светлина можеби има многу поголемо значење за здравјето на мозокот отколку што досега се претпоставуваше. Ново истражување, во кое биле анализирани податоци од повеќе од 87.000 возрасни лица, открива поврзаност меѓу времето поминато на дневна светлина и ризикот од развој на деменција.
Резултатите, објавени на 29 октомври 2026 година, укажуваат дека луѓето кои се изложени на повеќе светлина во текот на денот можат да имаат помал ризик од ова заболување.
Особено внимание привлекува податокот дека помалку од 42 минути изложеност на силна дневна светлина било поврзано со понеповолни показатели за ризикот од деменција.
Што откриле научниците?
Истражувачите анализирале податоци за изложеноста на светлина и здравствените исходи кај повеќе од 87.000 возрасни лица.
Според резултатите, поголемата изложеност на дневна светлина била поврзана со 16 проценти понизок ризик од деменција.
Научниците забележале дека подолгото изложување на силна светлина во текот на денот било поврзано со уште поповолни резултати.
Овие наоди се значајни бидејќи укажуваат на фактор од секојдневното опкружување кој досега не бил во центарот на вниманието при разгледувањето на ризикот од деменција.
Зошто дневната светлина е важна за мозокот?
Природната светлина има важна улога во регулирањето на биолошкиот часовник на организмот.
Таа му помага на телото да го разликува периодот на будност од периодот на одмор, влијае врз ритамот на спиење и учествува во регулирањето на бројни физиолошки процеси.
Нарушувањата на деноноќниот ритам и проблемите со спиењето се предмет на истражувања поврзани со когнитивното здравје.
Сепак, научниците сè уште треба да утврдат дали дневната светлина директно придонесува за намалување на ризикот од деменција или забележаната поврзаност делумно се должи на други фактори, како физичката активност, здравствената состојба и начинот на живот.
Дали 42 минути се доволни?
Бројката од 42 минути не треба да се сфати како медицински утврдена граница што гарантира заштита од деменција.
Таа претставува показател забележан во конкретното истражување, а не универзална препорака дека секој човек мора да помине точно толку време на сонце.
Исто така, изложеноста на дневна светлина не значи дека треба да се престојува на силно директно сонце без заштита.
Времето поминато надвор, особено во утринските часови, може да биде корисен дел од здравата дневна рутина.
Мала промена во секојдневието со потенцијално големо значење
За многу луѓе, особено оние кои работат во затворени простории, најголемиот дел од денот поминува под вештачко осветлување.
Кратка прошетка наутро, пауза на отворено или редовно движење во текот на денот можат да помогнат за поголема изложеност на природна светлина.
Овие активности истовремено можат да придонесат за физичка активност, подобро расположение и поредовен ритам на спиење.
Научниците нагласуваат дека резултатите покажуваат поврзаност, а не доказ за причинско-последичен однос. Сепак, истражувањето отвора важно прашање: дали една толку едноставна секојдневна навика како престојот на дневна светлина може да има улога во долгорочното зачувување на здравјето на мозокот?
