Чиа семето во последните години од речиси непозната намирница се претвори во еден од најпопуларните додатоци во исхраната кај луѓето кои се трудат да се хранат поздраво. Социјалните мрежи се преполни со рецепти во кои овие ситни семки се комбинираат со овошје, млеко и други состојки, а често се претставуваат и како храна со бројни здравствени придобивки.
Но, што навистина се случува ако чиа семето се јаде секој ден?
Токму тоа решила да го провери Ана Бартер, која во период од две недели секое утро подготвувала и јадела чиа пудинг, а своето искуство го документирала. За нејзиниот експеримент пишува и „LadBible“.
За Ана ова не било само следење на популарен тренд. Таа со години има проблеми со синдром на иритабилно црево, па сакала да провери дали секојдневното консумирање чиа семе може да ѝ помогне во регулирањето на варењето.
Секое утро чиа пудинг, но со еден важен чекор
Во текот на експериментот Ана редовно ги натопувала чиа семките пред да ги консумира.
На тој начин сакала да ги намали можните дигестивни непријатности и да го примени начинот на подготовка кој експертите често го препорачуваат кога во исхраната се внесува поголема количина влакна.
Идејата за експериментот ја добила токму од социјалните мрежи, каде чиа семето може да се најде во безброј рецепти, најчесто во комбинација со овошје, млеко и други намирници.
Сепак, зад популарноста на чиа семето стои и интересен нутритивен состав.
Зошто чиа семето е интересно за нутриционистите?
Нутриционистката Натали Бароуз објаснува дека натопеното или сомеленото чиа семе содржи приближно 30 до 35 проценти влакна.
Високиот удел на влакна може да придонесе за нормално функционирање на дигестивниот систем и да обезбеди храна за дел од корисните бактерии во цревата.
Чиа семето содржи и омега-3 масни киселини, кои се поврзуваат со повеќе корисни ефекти во рамките на балансирана исхрана.
Но, важно е и како се консумираат семките.
Диететичарката Софи Медлин предупредува дека ненатопеното чиа семе содржи големо количество нерастворливи влакна, што кај некои луѓе може да предизвика потешкотии со варењето и потврда столица, особено доколку нагло се зголеми внесот на влакна или не се внесуваат доволно течности.
Кога чиа семето ќе се натопи, околу него се создава карактеристична гелеста структура. Таа може да го олесни движењето на содржината низ дигестивниот систем, а влакната истовремено служат како подлога за дел од бактериите во цревниот микробиом.
Првата недела не го донела очекуваниот резултат
По седум дена секојдневно консумирање чиа пудинг, Ана не забележала значителна промена во тоа колку често оди во тоалет.
Сепак, не можела да каже дека воопшто немало промена.
Забележала дека нејзиното варење станало „поуредно“, иако ефектот не бил толку изразен како што можеби очекувала на почетокот.
Во текот на втората недела веќе развила рутина, па чиа пудингот станал редовен дел од нејзиното утро.
Но, признала и дека често додавала поголеми количини јаворов сируп, што можело да влијае врз вкупниот нутритивен состав на нејзиниот појадок.
По две недели – без драматична промена
По завршувањето на експериментот, Ана не можела да каже дека чиа семето направило некаква драматична разлика.
Според нејзиното искуство, состојбата со цревата во голема мера останала слична на онаа пред почетокот на експериментот.
Експертите посочуваат дека за ваков резултат може да има повеќе објаснувања.
Една од можностите е нејзиниот дигестивен систем и претходно да бил во релативно добра состојба, па дополнителниот внес на чиа семе не предизвикал лесно забележлива промена.
Друга можност е дека две недели едноставно не се доволно долг период за јасно да се проценат одредени ефекти од промена во исхраната.
Исто така, експертите нагласуваат дека ниту една поединечна намирница не може да ги надомести последиците од долгорочно неурамнотежена исхрана или нездрав животен стил.
Чиа семето сепак има богат нутритивен состав
Фактот дека Ана не забележала драматични промени не значи дека чиа семето нема нутритивна вредност.
Напротив, тоа е богато со влакна, содржи растителни омега-3 масни киселини, антиоксиданси и е солиден извор на протеини.
Редовниот внес на влакна е важен за нормалното функционирање на дигестивниот систем, а храната богата со влакна може да придонесе и за подолго чувство на ситост.
Според наведениот извор, две до три лажици чиа семе можат да обезбедат речиси 10 грама влакна.
Во стручната литература се испитуваат и можните ефекти на чиа семето врз телесната тежина, крвниот притисок, холестеролот и регулацијата на шеќерот во крвта. Сепак, чиа семето не треба да се смета за самостоен третман за која било од овие состојби, бидејќи целокупната исхрана и начинот на живот имаат многу поголемо значење.
Поради содржината на омега-3 масни киселини, чиа семето често се споменува и во контекст на функцијата на мозокот и општото здравје, но и тука не треба да му се припишуваат „чудотворни“ својства на една единствена намирница.
Ана сепак не се откажала од чиа пудингот
Иако резултатот по две недели не бил онаков каков што можеби го очекувала, Ана не решила целосно да го исфрли чиа семето од својата исхрана.
Напротив, планира и понатаму повремено да јаде чиа пудинг, но како дел од разновидна и урамнотежена исхрана, без преголеми очекувања.
Нејзиното искуство добро ја покажува разликата меѓу популарниот концепт на „суперхрана“ и реалниот ефект што една единствена намирница може да го има врз организмот.
Чиа семето може да биде корисен и нутритивно богат додаток во исхраната, но не е магично решение за дигестивни проблеми, ниту може само по себе да ги надомести лошите навики во исхраната.
Најголемото влијание врз здравјето сепак го имаат целокупниот начин на исхрана, физичката активност, сонот и останатите животни навики.
