Хормоните се невидливите диригенти на човечкиот организам. Тие управуваат со речиси сите важни функции – од расположението, енергијата и сонот, до телесната тежина, метаболизмот и репродуктивното здравје. Кога нивото на некој хормон ќе се наруши, дури и минимално, телото почнува да испраќа сигнали дека нешто не е во ред.
Стручњаците предупредуваат дека хормоналниот дисбаланс е многу почест отколку што повеќето луѓе мислат и може сериозно да влијае врз квалитетот на животот доколку не се препознае навреме.
Повеќе од 50 хормони ја одржуваат рамнотежата во телото
Човечкиот организам функционира благодарение на сложен систем од повеќе од 50 различни хормони кои секојдневно циркулираат низ крвотокот. Овие хемиски гласници испраќаат информации до органите, ткивата и клетките, овозможувајќи правилно функционирање на целото тело.
Но, кога ќе дојде до нарушување во нивното производство или лачење, можат да се појават бројни симптоми кои често се занемаруваат или погрешно се припишуваат на замор, стрес или стареење.
Како телото сигнализира дека нешто не е во ред?
Кај жените, хормоналните промени најчесто се поврзани со менструалниот циклус, бременоста, менопаузата и работата на тироидната жлезда.
Најчести симптоми се:
Нередовни или болни менструални циклуси
Хроничен замор и недостаток на енергија
Несоница и нарушен сон
Нагло зголемување или намалување на телесната тежина
Појава на акни и промени на кожата
Намалено сексуално либидо
Појава на засилена влакнетост
Дигестивни проблеми
Потешкотии при зачнување
Лекарите објаснуваат дека овие симптоми можат да бидат знак за синдром на полицистични јајници, нарушувања на тироидната жлезда или други ендокрини заболувања.
И мажите се соочуваат со хормонални нарушувања
Иако често се смета дека хормоналниот дисбаланс е проблем кој главно ги погодува жените, и кај мажите ваквите состојби можат сериозно да влијаат врз здравјето.
Најчестите предупредувачки знаци се:
Намалено либидо
Еректилна дисфункција
Губење на мускулната маса
Намалена физичка сила
Проретчување на косата
Зголемена чувствителност или зголемување на градите
Постојан замор и недостаток на мотивација
Најчесто овие симптоми се поврзуваат со намалено ниво на тестостерон или други хормонални нарушувања.
Стресот е еден од најголемите непријатели на хормоните
Современиот начин на живот дополнително го зголемува ризикот од хормонален дисбаланс.
Долготрајниот стрес, недостатокот на сон, неправилната исхрана, наглите промени во тежината, одредени медикаменти и хроничните заболувања можат сериозно да ја нарушат работата на ендокриниот систем.
Особено опасно е долгорочно покаченото ниво на хормонот кортизол, познат како „хормон на стресот“, кој може да предизвика низа здравствени проблеми – од дебелина и висок крвен притисок до анксиозност и депресија.
Кога е време да побарате лекарска помош?
Специјалистите советуваат дека не треба да се игнорираат симптоми кои траат подолго време или се влошуваат.
Доколку забележите упорен замор, ненадејни промени во тежината, нарушувања на циклусот, проблеми со либидото или други необјасниви симптоми, потребно е да се направат лабораториски анализи на крвта и консултација со лекар.
Со современите тестови може прецизно да се утврди нивото на хормоните и навреме да се открие евентуалниот проблем.
Како да се врати хормоналната рамнотежа?
Третманот зависи од причината што го предизвикала нарушувањето. Во одредени случаи е потребна медицинска терапија, но многу често подобрувањето започнува со промена на животните навики.
Лекарите препорачуваат:
✔ Редовна физичка активност
✔ Квалитетен сон од најмалку 7 до 8 часа
✔ Балансирана и разновидна исхрана
✔ Намалување на стресот
✔ Одржување здрава телесна тежина
✔ Редовни превентивни прегледи
Стручњаците потенцираат дека телото секогаш испраќа сигнали кога нешто не функционира правилно. Навременото препознавање на симптомите и брзата реакција можат значително да помогнат во зачувувањето на здравјето и спречувањето на посериозни последици.
