Трпнење во рацете, вкочанет врат, главоболка и повремена вртоглавица се симптоми кои многу луѓе веднаш ги поврзуваат со „цервикална спондилоза“. Иако проблемите во вратниот дел на ’рбетот навистина можат да предизвикаат дел од овие тегоби, медицинската слика е многу посложена.
Цервикалната спондилоза е општ назив за дегенеративните промени на дисковите, зглобовите и коските на вратниот дел од ’рбетот кои најчесто се развиваат со возраста. Таа е исклучително честа, но голем број луѓе имаат такви промени без воопшто да чувствуваат симптоми.
Кога сепак предизвикува тегоби, најтипични се болка и вкочанетост во вратот, болка во рамениците и главоболка која често започнува од задниот дел на вратот.
Кога трпнењето во раката навистина може да доаѓа од вратот?
Ова е еден од симптомите што навистина може да биде поврзан со цервикалниот ’рбет.
Ако дегенеративните промени, дискус-хернија или коскени израстоци притиснат нервен корен, може да се појават болка која се шири од вратот кон рамото и раката, пецкање, трпнење или слабост во раката и прстите.
Ако притисокот е врз самиот ’рбетен мозок, симптомите можат да бидат посериозни – несмасност на рацете, губење координација, проблеми со одењето и рамнотежата, па дури и нарушување на контролата на мочниот меур или цревата.
Но трпнењето во рацете не значи автоматски дека проблемот е во вратот. Слични симптоми може да дадат синдром на карпален тунел, проблеми со периферните нерви, дијабетес, недостатоци на одредени витамини и низа други состојби.
А што е со главоболките?
Цервикалната спондилоза може да биде придружена со главоболка, особено со болка која започнува од задниот дел на вратот и се шири кон главата.
Сепак, не е правилно секоја мигрена или главоболка да се припишува на „пршлените“.
Мигрената, тензиската главоболка, проблемите со видот, високата температура, инфекции, крвниот притисок и многу други состојби исто така можат да предизвикаат главоболка.
Вртоглавицата е уште покомплицирана
Тука е потребна особена претпазливост.
Постои состојба позната како цервикогена вртоглавица, при која проблемите во вратот се поврзуваат со чувство на нестабилност или зашеметеност. Но таа нема едноставен специфичен тест и обично се поставува како дијагноза откако лекарот ќе ги исклучи почестите причини за вртоглавица, особено нарушувањата на внатрешното уво.
Затоа поедноставеното објаснување дека „спондилозата ги притиска артериите во вратот и затоа човек има вртоглавица, заматен вид и зуење во ушите“ не треба да се прифаќа како правило.
Вртоглавица може да има многу причини – од бенигно позиционо вертиго и проблеми со внатрешното уво до лекови, низок притисок, анемија, срцеви нарушувања и невролошки состојби.
Како лекарот утврдува дали проблемот навистина е во вратот?
Дијагнозата не се поставува само според симптомите.
Лекарот обично ја проверува подвижноста на вратот, мускулната сила во рацете и нозете, чувствителноста, рефлексите и начинот на одење.
Во зависност од наодот и тежината на симптомите, може да бидат потребни рендген, магнетна резонанца или КТ, а понекогаш и испитувања на нервите како електромиографија.
Самото наоѓање дегенеративни промени на снимка не значи дека токму тие ги предизвикуваат симптомите – ваквите промени се многу чести со возраста.
Што навистина помага?
Кај повеќето луѓе без сериозна компресија на нервите или ’рбетниот мозок, третманот започнува без операција.
Најчесто се користат физикална терапија и индивидуално избрани вежби, подобрување на држењето на телото, одржување на нормална активност и, кога е соодветно, лекови против болка или воспаление.
Операцијата не е стандардна терапија за обична вкочанетост на вратот. Таа се разгледува кога постои значајна компресија на нервен корен или ’рбетниот мозок, особено ако се развива слабост, нарушување на одењето или симптомите прогресивно се влошуваат.
Внимателно со „вежби за моментално олеснување“ од интернет
Во оригиналните совети се препорачуваат движења како силно наведнување на главата наназад и притискање на главата со рацете.
Тоа не е универзална терапија.
Нежните вежби за вратот можат да бидат корисни кај многу луѓе, но вистинските движења зависат од причината за симптомите. Кај лице со силно трпнење, слабост, нестабилност, повреда или сомнение за притисок врз ’рбетниот мозок, агресивното истегнување или форсираното движење на вратот не треба да се прави без медицинска процена. NHS препорачува нежни вежби, а кај посериозни симптоми – лекарска процена и, по потреба, физиотерапија.
Затоа не постои една „најбрза помош“ која е правилна за секој човек со вртоглавица и трпнење.
Овие симптоми не треба да се припишуваат на спондилоза и да се чека
Особено важно е да се препознаат алармантните знаци.
Ако одеднаш се појават трпнење или слабост на едната страна од телото, спуштен агол на устата, проблем со говорот, ненадејна нарушена координација или одење, потребна е итна медицинска помош бидејќи тоа може да биде знак за мозочен удар, а не „проблем со вратот“.
Исто така, итна или брза лекарска процена бараат:
нова или прогресивна слабост во рацете или нозете;
проблеми со одење и рамнотежа;
ненадејна несмасност на рацете;
губење контрола врз мокрењето или столицата;
силна болка по повреда на вратот;
силна болка во вратот со висока температура.
Најважното
Цервикалната спондилоза навистина може да предизвика болка и вкочанетост во вратот, главоболка, како и пецкање, трпнење или слабост доколку е притиснат нерв.
Но комбинацијата трпнење + главоболка + вртоглавица не е дијагноза сама по себе.
Особено вртоглавицата не треба автоматски да се објаснува со „лоша циркулација низ вратот“. Прво треба да се утврди причината, а потоа да се изберат вежби и терапија.
Во најголем број случаи цервикалните тегоби се третираат конзервативно и успешно, но кога се појавуваат невролошки симптоми, најлошиот избор е човек самиот да ја „наместува“ или силно да ја истегнува главата само затоа што видел вежба на интернет.
