Чувство на тежина во нозете, оток околу глуждовите, видливи проширени или „пајакови“ вени, грчеви и замор во нозете се чести тегоби, особено кај луѓето кои поминуваат многу време седејќи или стоејќи.
Но изразот „слаба циркулација“ опфаќа различни состојби. Проширените вени најчесто се резултат на проблем со венските залистоци и враќањето на крвта кон срцето, додека постојано студени стапала може да имаат и сосема други причини – од ниска температура и анемија до проблеми со тироидната жлезда, нервите или артериската циркулација.
Затоа симптомите не треба автоматски да се припишуваат на „лоша циркулација“.
1. Движете ги нозете што почесто
Една од најкорисните работи за венската циркулација е редовното движење.
Мускулите на листовите функционираат како своевидна пумпа – при одење и движење ја потиснуваат крвта нагоре кон срцето.
Особено ако работата бара долго седење или стоење, корисно е на секои 30 до 60 минути да станете, да прошетате или барем неколкупати да ги движите стапалата нагоре и надолу.
Пешачењето, велосипедизмот и пливањето се одлични активности за луѓе со венски тегоби.
2. Компресивните чорапи можат значително да го намалат отокот
Кај дел од луѓето со хронична венска инсуфициенција и проширени вени, компресивните чорапи можат да го намалат отокот, чувството на тежина и болката во нозете.
Сепак, не е најдобра идеја сами да се избира силна компресија.
Кај лица со значително артериско заболување на нозете, на пример, компресијата може да биде несоодветна, поради што степенот на компресија е добро да се одреди по совет од лекар или васкуларен специјалист.
3. Одржувајте здрава телесна тежина и разновидна исхрана
Вишокот килограми го зголемува притисокот врз вените на долните екстремитети и може да ги влоши симптомите кај луѓе кои веќе имаат венска слабост.
Исхрана богата со зеленчук, овошје, мешунки и интегрални житарки може индиректно да помогне и преку подобра контрола на тежината и спречување запек, кој исто така го зголемува притисокот во венскиот систем.
Не постои, сепак, конкретна намирница која може да ги „исчисти“ вените или да ги излечи веќе формираните проширени вени.
4. Пијте доволно течности – но нема потреба сите да пијат 2 до 3 литри
Хидратацијата е важна за нормалното функционирање на организмот, но тврдењето дека пиењето големи количества вода ја „разредува крвта“ и така спречува тромбоза е преголемо поедноставување.
Потребата од течности зависи од телесната тежина, исхраната, температурата, физичката активност и здравствената состојба.
За повеќето здрави луѓе најдобра насока е да пијат редовно според жедта и да избегнуваат хронична дехидратација. Лицата со срцеви или бубрежни заболувања понекогаш имаат и посебни ограничувања за внесот на течности.
5. Зајакнете ја „мускулната пумпа“ на листовите
Едноставни вежби можат да помогнат во враќањето на венската крв.
Меѓу најпрактичните се подигањето на прсти, движењето на стапалата нагоре-надолу додека седите, кратките прошетки, возењето велосипед и умерените вежби за нозете.
Не е неопходно да се прават комплицирани тренинзи – доследното секојдневно движење е поважно од една интензивна сесија одвреме-навреме.
6. Подигнете ги нозете кога се отечени
Кај венски оток може да помогне подигањето на нозете над нивото на срцето во период од околу 15 до 30 минути.
Тоа го олеснува враќањето на крвта и течноста од долните екстремитети.
Корисно е особено по долг ден поминат во стоење или седење.
А што е со ладните тушеви?
Ладната вода може привремено да предизвика стеснување на површинските крвни садови и кај некои луѓе да создаде чувство на олеснување, но не постојат добри докази дека ладните тушеви ги лекуваат проширените вени или трајно ја „подобруваат циркулацијата“.
Од друга страна, продолжената изложеност на висока температура – многу топли бањи или сауни – може кај некои луѓе привремено да го зголеми чувството на тежина и оток поради ширење на вените.
Чајот од коприва не е терапија за проширени вени
Во народната медицина копривата се користи со векови, а содржи различни растителни соединенија, витамини и минерали.
Сепак, нема убедливи клинички докази дека чајот од коприва може да ги поправи оштетените венски залистоци, да ги отстрани проширените вени или да спречи тромбоза.
Затоа може да се пие како обичен билен чај доколку лицето нема контраиндикации, но не треба да се претставува како третман за венска болест.
Кога проширените вени бараат лекар?
Видливите вени не се секогаш само естетски проблем. Хроничната венска болест може со текот на времето да доведе до упорен оток, промени во бојата и структурата на кожата, воспаление и венски рани.
Преглед е особено важен ако има постојан оток, болка, потемнување или задебелување на кожата, рани околу глуждовите или вена која станува тврда, црвена и болна.
Итна медицинска процена е потребна ако едната нога нагло отече, стане болна и топла, особено ако тоа е придружено со ненадејно отежнато дишење или болка во градите, бидејќи таквите симптоми можат да укажуваат на длабока венска тромбоза и белодробна емболија.
Најважното
Редовното пешачење, прекинувањето на долгото седење, одржувањето здрава телесна тежина, вежбите за листовите, подигањето на нозете и – кога е медицински соодветно – компресивните чорапи се меѓу најкорисните мерки за ублажување на венските симптоми.
Но ниту чај, ниту масажа, ниту ладен туш може да ги „поправи“ веќе оштетените венски залистоци.
Ако симптомите се изразени или напредуваат, вистинскиот следен чекор е васкуларен преглед, а по потреба и ехо-доплер на крвните садови.
