Зголемена жед, често мокрење, постојан замор и заматен вид се дел од знаците што можат да укажуваат на дијабетес. Сепак, кај многу луѓе симптомите се толку благи што со години остануваат незабележани.
Во пресрет на Светскиот ден на дијабетесот, кој се одбележува на 14 ноември, Светската здравствена организација предупредува дека повеќе од 40 отсто од луѓето што живеат со оваа болест во светот немаат поставена дијагноза.
Тоа значи дека голем број лица можеби не ја добиваат потребната грижа, третман и поддршка, иако навременото откривање е важно за спречување на можните компликации.
Годинешната кампања на СЗО е посветена на раното дејствување против дијабетесот, со акцент на препознавање на симптомите, навремена дијагноза и достапна здравствена заштита.
Кои симптоми можат да укажуваат на дијабетес?
Дијабетесот се јавува кога организмот не може соодветно да го регулира нивото на шеќер во крвта. Причината може да биде недоволно производство на инсулин или неможност телото ефикасно да го користи овој хормон.
Меѓу симптомите на кои треба да се обрне внимание се:
- зголемена жед;
- почесто мокрење;
- изразен замор;
- заматен вид;
- необјасниво губење на телесната тежина;
- чувство на зголемен глад.
Појавата на некој од овие симптоми не значи автоматски дека лицето има дијабетес. Сепак, доколку симптомите се повторуваат или траат подолго, важно е да се разговара со матичен лекар, кој ќе процени дали се потребни испитувања.
Разлика меѓу тип 1 и тип 2
Кај дијабетесот тип 1, организмот престанува да произведува инсулин. Болеста може да се појави на која било возраст, а симптомите често се развиваат брзо, во текот на денови или недели.
Дијабетесот тип 2 е почест и се јавува кога организмот не го користи инсулинот доволно ефикасно, а со текот на времето може да не произведува доволни количества од него.
Кај овој тип симптомите често се развиваат постепено, а кај некои луѓе можат долго време да бидат отсутни. Токму затоа, разговорот со лекар за личниот ризик е важен и кога нема очигледни тегоби.
За поставување дијагноза се користат лабораториски испитувања, меѓу кои се мерење на шеќерот во крвта и други тестови што лекарот ги избира според конкретната состојба.
Зошто е важно навременото откривање?
Доколку нивото на шеќер во крвта остане високо подолг период, може да дојде до оштетување на крвните садови и нервите, како и до проблеми со срцето, бубрезите и видот.
Навремената дијагноза овозможува започнување со соодветен третман и редовно следење на состојбата. Терапијата зависи од типот на дијабетесот и потребите на пациентот, а може да вклучува промени во исхраната, физичка активност и лекови.
Луѓето со дијабетес тип 1 имаат потреба од инсулин, додека кај тип 2 третманот се одредува индивидуално.
Може ли да се спречи дијабетесот?
Според СЗО, редовното движење, урамнотежената исхрана, одржувањето соодветна телесна тежина и избегнувањето тутун можат да помогнат во спречување или одложување на дијабетесот тип 2.
Тоа, сепак, не е гаранција дека болеста нема да се појави, бидејќи улога имаат и други фактори, како возраста и генетиката. За дијабетесот тип 1 во моментов не постои познат начин на превенција.
Пораката на здравствените власти е јасна: препознавањето на можните симптоми и навремената консултација со лекар се важен чекор кон подобра грижа за здравјето.
