Катастрофалната експлозија на ракетата „Њу Глен“ на компанијата „Блу Ориџин“ на лансирната рампа во Кејп Канаверал може да има сериозни последици за американската вселенска програма и за плановите на САД повторно да испратат астронаути на Месечината пред Кина.
Ракетата експлодираше за време на тестирање со таканаречен „жежок оган“, при што силна огнена топка го зафати целиот лансирен комплекс и го осветли ноќното небо над Флорида. Основачот на компанијата и еден од најбогатите луѓе во светот, Џеф Безос, потврди дека нема повредени членови на персоналот, но призна дека станува збор за исклучително тежок удар за компанијата.
„Многу тежок ден, но ќе го обновиме она што треба да се обнови и ќе се вратиме на летање“, изјави Безос по несреќата.
Од „Блу Ориџин“ соопштија дека дошло до „аномалија за време на тестирањето“, а подоцна предупредија дека делови од остатоците би можеле да стигнат до крајбрежјето, апелирајќи граѓаните да не ги допираат доколку ги забележат.
Несреќата доаѓа во момент кога американските власти веќе внимателно ја следат способноста на приватните компании да развијат технологии неопходни за враќање на човекот на Месечината. „Њу Глен“ важеше за една од најсериозните алтернативи на амбициозната, но сè уште недоволно докажана програма „Старшип“ на „Спејс Икс“.
Со експлозијата практично исчезнува една од ретките конкурентски опции во американската програма за лунарни мисии, што дополнително ја зајакнува позицијата на компанијата на Илон Маск.
Гарет Рајсман, поранешен астронаут на НАСА и професор по астронаутско инженерство на Универзитетот во Јужна Калифорнија, смета дека несреќата сериозно ги ограничува изборите на американската вселенска агенција.
„Имавме оптимизам дека постојат повеќе решенија. По оваа несреќа можеби долго време нема да имаме таков избор“, изјави Рајсман.
Според него, во моментов НАСА останува практично потпрена само на „Старшип“ на „Спејс Икс“ како клучен елемент за идните мисии кон Месечината.
Покрај влијанието врз програмата за освојување на Месечината, експлозијата претставува удар и за плановите на „Амазон“ во областа на сателитскиот интернет. „Њу Глен“ требаше наскоро да лансира 48 интернет-сателити како дел од проектот „Кајпер“, со кој компанијата на Безос сака да конкурира на „Старлинк“ на Маск.
Одложувањето на овие лансирања дополнително ја зацврстува доминацијата на „Спејс Икс“ на пазарот на сателитски интернет, каде компанијата веќе располага со илјадници активни сателити во орбитата.
Аналитичарите оценуваат дека несреќата не само што ја менува рамнотежата меѓу двајцата милијардери, туку и ја зголемува зависноста на американската влада од технологијата и услугите на „Спејс Икс“. Воедно, таа доаѓа во период кога се очекува компанијата на Маск да реализира една од најголемите јавни понуди на акции во историјата.
Додека „Блу Ориџин“ работи на утврдување на причините за експлозијата и на план за обнова на инфраструктурата, иднината на американската трка кон Месечината повторно станува неизвесна. Несреќата покажува колку е сложена и ризична современата вселенска индустрија, но и колку секој неуспех може да влијае врз глобалната геополитичка и технолошка конкуренција.
