Планински засолништа скриени длабоко под земја можеби звучат како сцена од шпионски филм, но во Швајцарија ваквата идеја наскоро би можела да стане реалност за оние кои можат да си дозволат исклучително високо ниво на приватност и безбедност.
Компанијата Brünig Mega Safe планира да изгради комплекс од подземни трезори сместени повеќе од 100 метри под површината на швајцарскиот планински масив Бруниг.
Пристапот до еден од овие високообезбедени простори веќе им се нуди на потенцијалните клиенти, а за тоа ќе биде потребно да се издвојат најмалку околу половина милион евра.
Во подземните простории ќе може да се чуваат уметнички дела, автомобили, вино, сефови со скапоцености и друг вреден имот.
Во карпата ќе бидат изградени 25 подземни комори
Brünig Mega Safe планира во варовничката карпа на истоимениот планински масив да изгради вкупно 25 подземни комори.
Според информациите на компанијата, градежните работи во Бруниг треба да започнат во јануари, а првите трезори би требало да бидат отворени веќе следната година.
Компанијата најавува исклучително високо ниво на заштита, споредливо со безбедносните стандарди што ги има Швајцарската народна банка.
Претседателот на компанијата, Томас Гасер, објаснил како би изгледало пристигнувањето на клиентите во овој необичен подземен комплекс.
„Најпрво ќе мора да поминете низ посебен контролен пункт и да излезете од возилото. Ќе има неколку проверки кои, очигледно, нема да бидат откриени во јавноста“, изјавил Гасер.
Тоа значи дека пристапот нема да наликува на обично влегување во магацин или приватен сеф. Клиентите ќе мора да минуваат низ повеќестепени безбедносни проверки, чии детали засега остануваат тајна.
Повеќе од 100 метри под земја температурата е околу 13 степени
Една од најинтересните карактеристики на комплексот е неговата длабочина.
Подземните комори ќе се наоѓаат повеќе од 100 метри под површината, каде природната температура би требало да се одржува на приближно 13 Целзиусови степени.
Таквите услови се особено погодни за чување вино и уметнички дела, односно предмети на кои им одговара стабилна и релативно ниска температура.
Но компанијата проектот не го претставува само како луксузно складиште за богати клиенти.
Brünig Mega Safe ја поврзува идејата и со пошироките безбедносни предизвици во светот – од геополитичките тензии и нестабилноста меѓу државите до растечките ризици поврзани со климатските промени.
Трезорите ќе можат да станат и приватни засолништа
Компанијата, основана од тим претприемачи од областа на планинското инженерство, најавува дека основните подземни комори ќе можат дополнително да се надградуваат.
Со посебни модули, просторите ќе можат да се приспособат за клиенти на кои им е потребно нешто повеќе од обично складирање вреден имот.
Меѓу предвидените можности се споменуваат „привремени приватни засолништа“, дискретни простории за состаноци, како и салони со специјално уреден амбиент.
Клиентите би требало да имаат пристап до своите простории 24 часа дневно.
До подземниот комплекс ќе води тунел доволно широк за движење камиони, што ќе овозможи во трезорите да се внесуваат и големи предмети – вклучително автомобили и друг вреден имот со поголеми димензии.
Закуп и до 99 години
Според тврдењата на компанијата, веќе има потенцијални клиенти заинтересирани за долгорочен закуп на поединечни комори.
Некои од договорите би можеле да се склучуваат на период од дури 99 години.
Првите подземни трезори, според планот, би требало да почнат да примаат корисници следната година.
Проектот не предвидува само изградба на трезори. Планирано е и формирање центар за обука кој ќе се занимава со безбедност, процена и анализа на ризици и преживување во кризни ситуации.
Швајцарија со децении ги користи планините за безбедност
Идејата швајцарските планини да се користат како безбедни складишта и засолништа не е нова.
Швајцарија со децении ја користи специфичната планинска конфигурација на теренот за воени, цивилни и безбедносни цели.
Голем број поранешни воени бункери со текот на времето биле претворени во трезори, додека други добиле сосема нова намена и денес се користат како центри за складирање податоци.
Во текот на 2024 година бил започнат и процес на модернизација на нуклеарните засолништа, со цел инфраструктурата да биде подобро подготвена за евентуални воени сценарија.
Швајцарскиот систем на цивилна заштита има традиција подолга од шест децении.
Според закон од 1963 година, за сите жители на земјата – вклучително и странците и бегалците – треба да има обезбедено место во засолниште способно да понуди заштита од нуклеарно, биолошко и хемиско оружје, како и од блиски удари со конвенционално оружје.
И Финска има огромен подземен систем
Швајцарија не е единствената европска земја која со децении гради инфраструктура за заштита во случај на воени или други големи кризи.
Под Хелсинки, главниот град на Финска, во карпестата подлога се изградени повеќе од 5.500 засолништа.
Според наведените податоци, нивниот вкупен капацитет е доволен за речиси еден милион луѓе.
Размерите се уште повпечатливи ако се земе предвид дека Хелсинки има околу 675.000 жители.
Од воени бункери до луксузни трезори
Новиот проект во Швајцарија покажува дека подземната инфраструктура добива и нова, комерцијална улога.
Додека класичните засолништа се градени за заштита на населението во случај на војна или катастрофа, новиот комплекс на Brünig Mega Safe е насочен кон клиенти кои сакаат максимално обезбедување на својот имот – или приватен простор во случај на криза.
Така, под швајцарските планини би можеле да се најдат скапи автомобили, уметнички колекции, вино, вредни предмети, приватни салони, простории за состаноци, па дури и привремени засолништа.
Од воени бункери и нуклеарни засолништа, преку центри за податоци, до луксузни приватни трезори – европското подземје повторно станува важен дел од размислувањата за безбедност, заштита на имотот и подготовка за можни идни кризи.
