Чувството дека срцето прескокнало, забрзало, трепери или за момент „застанало“ е многу почесто отколку што се мисли. Кај дел од луѓето станува збор за безопасни екстрасистоли или забрзана работа на срцето поради стрес, кофеин или напор, но понекогаш ваквите симптоми можат да укажуваат и на нарушување на срцевиот ритам кое бара испитување.
Особено внимание е потребно ако прескокнувањето е придружено со вртоглавица, губење на свеста, болка во градите, отежнато дишење или изразена слабост.
Зошто имаме чувство дека срцето „застанало“?
Најчесто срцето всушност не престанува да работи.
Кај таканаречените екстрасистоли се појавува предвремено отчукување, по кое следува кратка пауза. Токму таа пауза човекот може да ја почувствува како „прескокнување“ или како срцето за момент да застанало.
Следното отчукување понекогаш се чувствува посилно, што дополнително создава впечаток дека нешто драматично се случило.
Кај некои луѓе, сепак, навистина може да се појават подолги паузи во срцевиот ритам поради нарушување на електричниот систем на срцето. Таквите состојби можат да предизвикаат нагло намалување на протокот на крв кон мозокот и губење на свеста.
Несвестицата не е секогаш „пад на притисок“
Кога човек одеднаш ќе почувствува вртоглавица или ќе изгуби свест, често претпоставува дека му паднал крвниот притисок.
Но причината може да биде и срцева аритмија – премногу бавен или премногу брз ритам кој привремено го намалува количеството крв што стигнува до мозокот.
Мозокот е исклучително чувствителен на недостаток на кислород, па ненадејното прекинување на нормалниот проток на крв може брзо да доведе до несвестица.
Затоа необјаснета или повторувачка несвестица не треба да се игнорира, особено ако се јавува заедно со палпитации.
Што да направите ако чувствувате дека ќе се онесвестите?
Ако чувствувате силна вртоглавица, слабост или дека ќе ја изгубите свеста, најважно е да не останете исправени.
Седнете или легнете за да го намалите ризикот од пад и повреда.
Ако лицето ја изгуби свеста и не реагира, треба да се провери дали дише нормално и веднаш да се повика итна медицинска помош. Ако нема нормално дишење, потребно е да се започне со кардиопулмонална реанимација.
Кога забрзаното срце може да биде нормална реакција?
Тахикардија значи забрзана работа на срцето.
Таа не е секогаш болест.
Пулсот природно се забрзува при:
физички напор,
стрес или силна вознемиреност,
покачена температура,
дехидратација,
консумирање големи количини кофеин или енергетски пијалаци,
пушење,
алкохол,
болка.
Во овие ситуации забрзаниот ритам често е нормален одговор на организмот и се смирува кога ќе исчезне причината.
Кога тахикардијата бара испитување?
Проблем е кога срцето забрзува без јасна причина, особено ако ритамот е неправилен или ако симптомите се повторуваат.
Таквата состојба може да биде придружена со:
силна слабост, потење, чувство на недостиг на воздух, вртоглавица, притисок или болка во градите и чувство дека срцето „трепери“.
Некои аритмии започнуваат и завршуваат нагло, додека други можат да траат со часови или подолго.
Причината понекогаш не е во самото срце
Забрзаната работа на срцето може да биде последица и на друга состојба во организмот.
Меѓу почестите причини се анемија, зголемена активност на тироидната жлезда, инфекција и покачена температура, дехидратација, низок шеќер во крвта и нарушувања на електролитите.
Некои лекови и стимуланси исто така можат да го забрзаат пулсот.
Затоа не секоја тахикардија се третира директно со лек за срце – понекогаш прво треба да се открие и лекува основната причина.
И варењето може да предизвика чувство на палпитации
По обилен оброк, кај некои луѓе се појавуваат чувство на притисок во горниот дел од стомакот, подуеност и свесност за срцевите удари.
Рефлуксот, подуеноста или хијаталната хернија можат да создадат непријатни сензации во градите кои понекогаш се мешаат со срцеви симптоми.
Сепак, не е безбедно секоја палпитација после јадење автоматски да се припише на желудникот – особено ако има болка во градите, несвестица или отежнато дишење.
Може ли аритмијата да доведе до мозочен удар?
Некои аритмии можат значително да го зголемат ризикот од мозочен удар, но тоа не важи за секое забрзано чукање на срцето.
Најпознат пример е атријалната фибрилација, кај која преткоморите работат неправилно и крвта може да застојува во нив. Во такви услови може да се создаде тромб кој преку крвотокот ќе стигне до мозокот.
Токму затоа атријалната фибрилација кај одредени пациенти бара терапија со лекови за спречување создавање тромбови.
Од друга страна, обичната краткотрајна тахикардија поради стрес или физички напор не значи автоматски ризик од мозочен удар.
Кога треба веднаш да се побара помош?
Итна проценка е потребна ако прескокнувањето или забрзаната работа на срцето се придружени со силна или новонастаната болка во градите, губење на свеста, тешко дишење, изразена слабост, конфузија или невролошки симптоми.
Преглед е потребен и ако палпитациите се повторуваат често, траат долго или се појавуваат без очигледна причина.
Во такви случаи причината најчесто се бара со ЕКГ, а доколку аритмијата се појавува повремено може да биде потребен и Холтер-мониторинг.
Не секое прескокнување е опасно, но симптомите не треба да се игнорираат
Повремените прескокнувања на срцето се многу чести и кај голем број луѓе се безопасни.
Но кога се појавуваат заедно со несвестица, болка во градите или отежнато дишење, приказната е поинаква.
Најважно е да се разликува безопасната реакција на организмот од аритмија која бара третман. Затоа повторувачките или необјаснетите симптоми не треба да се припишуваат само на „пад на притисок“, стрес или желудник без соодветна проценка.
