Производите без шеќер често се претставуваат како подобар избор, но нови научни податоци отвораат прашања за долгорочните ефекти на одредени вештачки засладувачи врз мозокот. Истражување што опфатило речиси 13.000 возрасни лица открило поврзаност меѓу поголемата употреба на некои засладувачи и побрзото опаѓање на меморијата и когнитивните способности.
Резултатите, објавени во научните вести на 29 октомври 2026 година, привлекоа внимание поради можните последици од долготрајната употреба на замени за шеќер.
Што покажало истражувањето?
Според објавените податоци, учесниците со најголема потрошувачка на одредени вештачки засладувачи имале побрзо опаѓање на способностите за паметење и размислување во споредба со оние што консумирале најмалку.
Разликата во брзината на когнитивното опаѓање била проценета на околу 62 отсто, што истражувачите го споредиле со приближно 1,6 дополнителни години стареење на мозокот.
Во анализата биле издвоени шест засладувачи кај кои е забележана ваква поврзаност.
Дали тоа значи дека засладувачите предизвикуваат деменција?
Не. Ова е особено важно да се нагласи.
Истражувањето открива статистичка поврзаност, но не докажува дека вештачките засладувачи директно предизвикуваат деменција или други невролошки заболувања.
На когнитивното здравје влијаат многубројни фактори, меѓу кои возраста, физичката активност, исхраната, хроничните заболувања и животните навики.
Затоа научниците бараат дополнителни истражувања за да се утврди дали постои причинско-последична врска.
Што треба да знаат потрошувачите?
Вештачките засладувачи се присутни во различни прехранбени производи, вклучително и во дел од безалкохолните пијалаци, десертите и производите со намалена содржина на шеќер.
Намалувањето на прекумерната консумација на додаден шеќер останува важна здравствена препорака, но тоа не значи дека секој производ означен како „без шеќер“ автоматски е најдобриот избор.
За луѓето со дијабетес или други состојби што бараат посебен режим на исхрана, промените треба да бидат усогласени со медицинските препораки.
Новото истражување не е причина за паника, но потсетува дека умереноста и разновидната исхрана се поважни од маркетиншките ознаки на пакувањата.
