Антарктичкиот глечер Твејтс би можел до 2100 година да придонесе со околу три сантиметри кон порастот на глобалното морско ниво — приближно двојно повеќе од претходните моделски проценки. Новото истражување покажува дека продирањето морска вода под мразот е процес што досегашните модели недоволно го опфаќале.
Студијата, објавена на 12 октомври во научното списание „Нејчр комјуникејшнс“, претставува нов компјутерски модел усогласен со набљудуваните промени на глечерот од 1996 до 2023 година.
Резултатите покажуваат можен придонес до 30 ± 6 милиметри кон глобалното просечно морско ниво до крајот на векот, дури и во симулации без дополнително климатско затоплување. Станува збор за проекција со неизвесност, а не за сигурно предвидување.
Твејтс се наоѓа на Западна Антарктика и зафаќа површина приближно колку островот Велика Британија. Поради големината и неговата улога во стабилноста на околниот мраз, тој е меѓу највнимателно следените глечери во светот.
Неговиот целосен колапс би одговарал на приближно 65 сантиметри пораст на глобалното морско ниво. Тоа е долгорочен потенцијал на целиот глечер и не треба да се меша со проекцијата од околу три сантиметри до 2100 година. Меѓународната истражувачка соработка за Твејтс оценува дека целосен колапс е малку веројатен во следните неколку децении.
Клучната промена во новиот модел е начинот на кој се претставува преминот меѓу мразот што лежи на морското дно и делот што плови.
Во многу модели тој премин се третира како тесна граница. Новото истражување вклучува поширока контактна зона, во која морската вода може да навлезе под мразот. Со нејзиното вклучување, истражувачите успеале подобро да ги реконструираат забележаното повлекување, истенчувањето и забрзувањето на глечерот.
Радарските податоци од сателитската констелација ICEYE покажуваат дека морската вода продира неколку километри под делови од мразот што сè уште се потпираат на подлогата. Во текот на плимните циклуси, водата го подига мразот и под притисок го исполнува просторот под него, овозможувајќи поинтензивно топење одоздола.
Истражувањето го предводел Матија Поинели, кој работел на Универзитетот во Калифорнија во Ирвајн за време на изработката на студијата, а сега е истражувач на Универзитетот во Калифорнија во Лос Анџелес и соработник на лабораторијата ЏПЛ на НАСА.
Посебно внимание е посветено на подводниот гребен Муњо, кој привремено го стабилизира главниот дел на Твејтс. Во симулациите со контактна зона широка четири до шест километри, моделот покажува околу 60 проценти веројатност глечерот да го изгуби тој потпорен контакт до крајот на векот. Оваа бројка се однесува на конкретните моделски услови, а не на веројатност за целосен колапс на глечерот.
Одделно прашање е состојбата на источната ледена полица — пловечкиот продолжеток пред глечерот. Таа не е исто што и целата ледена маса на Твејтс, па нејзиниот распад не би значел моментално остварување на сценариото со 65 сантиметри пораст.
Во научно сведочење доставено до британскиот парламент, истражувачите предупредуваат на нејзиното распаѓање, но наведуваат и дека конечниот распад не се очекува сам по себе да предизвика нагло забрзување на загубата на мраз. Долгорочно, сепак, може да го промени контактот на океанот со глечерот и неговото повлекување.
Новата студија ја нагласува потребата процесите под мразот попрецизно да се вклучуваат во идните проекции. Од нив зависи колку брзо Твејтс ќе губи маса и колкав ќе биде неговиот придонес кон ризикот од поплавување на светските крајбрежја.
